Harivamsha, volume II, Appendix II, BORI, 1971
shrIgaNeshAya namaH
hari OM

sheShadharmaprakaraNam - 3

itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @yahoo.com

bhUdAnaprashaMsanam

evaM prabodhitastena bhAgIrathyAtmajena vai  |
dharmaputro mahAprAj~no yAdavendramabhAShata  ||  3-1

yudhiShThira uvAcha

devadevAravindAkSha  mAyAtIta jagatpate  |
tvadbhaktiH shAshvatI me.astu tayA mokSho bhaveddhruvam  ||  3-2
rAjyabhraShTA vayaM sarve tvatpAdakamalaM gatAH  |
pAhyasmAn puNDarIkAkSha dharmashAstropadeshataH  ||  3-3
tvAm  dharme satyamityAhuH sarvashAstravishAradAH  | 
prANabhUtaM manuShyANAM jantUnAmapi sarvashaH  ||  3-4
tvameva bandhushcha gurustvameva 
tvameva vidyA draviNaM tvameva  |
tvameva mAtA cha pitA tvameva 
tvameva sAkShAnmama jIvitaM cha   ||  3-5
balAni sarvANi turaMgamAdyA
nAgA rathAH  shAstrabhR^itaH suhR^ichacha  |
sarve cha rAShTrA giri durgamAshcha
kR^ipAsti chetsanti tathaiva nAtha   ||  3-6
tvadAj~nAM kiM nu la~Nghyeyamahamavyaya muktida  |
kimarthaM puNDarIkAkSha kaTAkShairapi nekShase  ||  3-7
rakShA mAM devadevesha dharmeNa jagadIshvara  |
shrIkAmo yo hi yogIndra  yaddatvA  vindate shriyaM  |
prApnoti  vipulAnkAmAn rakSha rakSha mahAmate  ||  3-8
tvayA nAviditaM kiMchittriShu  lokeShu suvrata  |
sarvAndharmAnmamAchakShva kR^ipA mayi tavAsti chet  ||  3-9 
suvratAni  cha sarvANi  tIrthAni cha visheShataH  |
dharmAdharmANi  sarvANi kShetrANi phalavanti cha  |
dharmAnanyAnmamAchakShva devadeva namo.astu te  ||  3-10
ityuktvA yoginAM nAthaM kR^iShNaM kamalalochanam  |
dharmaputro mahAprAj~nastUShNImAste  satAM priyaH  ||  3-11
tasya chittaM samAj~nAya R^iShINAmagrajanmanAm  |
provAcha vachanaM  dhImAn dharmashravaNamichChatAm  ||  3-12

shrIbhagavAnuvAcha  

sAdhu sAdhu mahAprAj~na matiste vimalojjvalA  |
yasmAddharme sadA bhaktirvartate tava suvrata  ||  3-13
dharme shrute sadA bhaktyA manujairmanujeshvara  |
prApayante sadA  sAdhU~nChrotR^Invai dharmatatparAn  ||  3-14
shR^iNu pANDava  vakShyAmi dAnAnAmuttamaM varam  |
bhUmidAnaM varaM j~neyam bhuktimuktiphalapradam  ||  3-15
bhUmidAnAttu sarvANi  saMbhavanti na saMshyaH  |
tasmAdbhUmiprado  rAjansarvadaH prochyate budhaiH  ||  3-16
bhUmiM sarvaguNopetAM yo dadyAtsasyashAlinIm  |
na tasya lokAH kShIyante yAvadAchandratArakam  ||  3-17
agniShTomAdibhiryaj~nairiShTvApi bahudakShiNaiH  |
na tatphalamavApnoti bhUmidAnAdyadashnute  ||  3-18
tapasvino.atha yajvAnaH satyavanto bahushrutAH  |
gurudevaratAshchaiva  nAtikrAmanti  bhUmidam  ||  3-19
divi devAH prashaMsanti  siddhAshcha paramarShayaH  |
bhUmidAnaM prashaMsanti tasmAdbhUmiprado varaH  ||  3-20
atraivodAharantImamitihAsaM  purAtanaM  |
shrotR^INAM  sarvapApaghnamAyurArogyavardhanam   ||  3-21
purA kR^itayuge rAjan brAhmaNo yogabhUShaNaH  |
sarvavedArthatattvaj~naH  sadA dAntashcha shIlavAn  ||  3-22
adhyAtmavidyAnirato  nirdhano brahmavittamaH  |
niShkiMchanatvAtsubhR^ishaM  bAdhyate chAnishaM sutaiH  |
tathApi manyuM na prApa shUnyajanmAntarapradaH  ||  3-23
kadAchidbaishvadevAnte  baliM datvA  gR^ihA~NgaNe  |  
AyAntaM taM dvijaM prAha kalyANI tatpriyA satI   ||  3-24 
ete tavAtmajA nAtha kShudhitAH  patitA bhuvi  |
luThanti bhR^ishaduHkhArtA rudanto rodayanti mAm  ||  3-25
tvaM nirIkShayase naitA~njaTharAgni prapIDitAn  |
ashaktA rakShaNe chaiShAM kiM karomi cha tadvada  ||  3-26
pAnIyameva pItvAhaM varteyaM shAkameva vA  |
tvadbhuktasheShaM bhu~njanti hyete vai tava sUnavaH  ||  3-27
putragrAhasamAyuktAM patidhikkArasha~NkinIm  |
dAridryavAridhau magnAM dhi~N mAM nirghR^iNavallabhAm  ||  3-28
anyA gR^ihiNyastiShThanti niShkakaNTyo dhanAnvitAH  |
vartante godhanaishchAnyA dhAnyaimArhiShikaiH parAH  |
dIrghash^Ri~NgairnaDudbhiH shakaTairdAsibhiH parAH  ||  3-29
dAsaiH parikaraiH kShetrairbandhubhiH sahitAH pare |
mAdR^ishyo naiva dR^ishyante tvAdR^ishA gR^ihamedhinaH  || 
AtmajA iva dR^ishyante kutrachinna cha duHkhitAH  ||  3-30  
evamuktvA tadA chaNDI jaTharaM pratyatADayat  |
prakIrya kabariM chaNDI hyupalena shiro.ahanat  ||  3-31
AkroshantIM rudantIM   tAmAtmajaiH pariveShTitAm  |
AshvAsya  dhImAnviprendra idaM vachanamabravIt  ||  3-32
kimarthaM kopasaMyuktA bhadre rodiShi kopane   |
na hyasaMchitapuNyAnAmekaM shokaM hi shobhane  ||  3-33
satpAtre ye prayachChanti svalpAmapi vasuMdharAm  |
te nekShante hyalakShmIM cha duHkhAM narakayAtanAm  ||  3-34
tasmAtkiM shochase mUDhe  yatkR^itaM tatprabhujyate  |
tvayA mayA cha yatkiMchinna dattaM pUrvajanmani  ||  3-35
mAsamAtraM kShamasva tvaM putrAnsaMrakSha shobhane  |
AhariShye shriyaM gehe tapasA sAdhu ramyatAm   ||  3-36
AshvAsya dhImAnviprendrastapase kR^itanishchayaH  |
shlokamekaM jagau sAraM satyavAkpriyadarshanaH ||  3-37
dAridryAya namsatubhyaM siddho.ahaM tvadprasAdataH  |
ahaM tu sarvAnpashyAmi mAM cha ko.api na pashyati  || 3-38
ityuktvA so.api viprendro jagAma tapase vanam  |
tatra chAgniM pratiShTApya  chachAra tapa uttamam  ||  3-39
grIShme panchAgnimadhyastho vAyubhakSho jitendriyaH  |
niruddhya hR^idaye vAyumAtmAkAshaM samAgataH  ||
bAhyastAnviShayAnkiMchinna viveda sa yogavit  ||  3-40
sh~NkhachakragadApANiM khaDgashAr~NgadharaM shubham  |
kaustubhena virAjantaM shrIvatsa~Ngita vakShasam  ||  3-41
pItAmbaradharaM devaM  vanamAlAvirAjitam  |
kAlameghanibhaM devaM vidyuchcha~nchalalochanam  ||  3-42
dhyAyanstuvannamasyaMshcha  manasA kR^itanishchayaH  |
madbhakto bhAratashreShTa tasminnAste tapovane  ||  3-43
suraistu tattapoddhvignai  rambhAmenAdibhiH kR^itam  |
tapovighnaM kurushreShTa yadyattanna cha veda saH  ||  3-44
pakShamAtraM gate tasminbrahmanADIsamudbhavaH  |
dadAha pAvako  lokAnsaMtrastAH  sasurAsurAH  ||  3-45
tato devapatirbhIto brAhmaNodyogash~NkayA  |
brahmalokaM yayau devairdikpAlaiH saha dharmaja ||  3-46
tuShTAva devaM lokAnAmIshvaraM  prapitAmaham  |
natvA pUrvamapUrvArthaM natvA pUrvamariMdama  ||  3-47

deva uvAchA

namo vishvAya devAya IsvarAya kapardine  |
shaMbhave brahmaNe tubhyaM mAyine viShNurUpiNe  ||  3-48
devAya devarUpAya vedAntAya namo namaH  |
sarvaj~nAya svarUpAya  purANAya namo namaH  ||  3-49
yamAya yamarUpAya dharmarUpAya te namaH  |
mR^ityave shatrurUpAya namaste jalamUrtaye  ||  3-50
namaH pa~NkajanetrAya hiraNyapataye namaH  |
sarvopaniShadarthAya vedAnAM pataye namaH  ||  3-51
R^itUnAM pataye tubhyaM vratAnAM pataye namaH   |
hiraNyaretase tubhyaM vedarAshe namo.astu te  ||  3-52
ArtAnAM duHkhanAshAya devAnaM prapitAmaha  |
karoShi yatnaM devesha bhUyo bhUyo namo.astu te  ||  3-53

brahmovAcha

aho hi bhagavAnviShNurantaryAmI jagadguruH  |
mahAviShNuH prasannAtmA karmaNAM phaladAyakaH  || 3-54
tamR^ite puNDarIkAkShaM sargasthityantakAriNam  |
karmaNAM phaladAtA hi  kaH samartho mahItale  ||  3-55
tameva sharaNaM gatvA te sarve sarvatomukham  |
prArthayAmo vayaM devA iti chintAparo.abhavat  ||  3-56
tAsmiMshchintAkule pArtha praviShTo bhagavAn hariH  |
chodayAmAsa tadvR^ittaM phalam tasmai nyavedayet  ||  3-57
tato harShAkulo brahmA kR^ipayA muravairiNaH  |
pratyuvAcha cha tAndevA~nshatakratupurogamAn  ||  3-58
mA baiShirdevarAja tvaM stotreNa paritoShitaH  |
dadAtu bhagavAnviShNuryadyachchetasi vartate  ||  3-60

indra uvAcha

tapasA yogabhUShasya saMtaptaM hi jagattrayam  |
tasya chittagataM kAmaM j~nAtva cheShTaM  dadasva ha  ||  3-61
vaishaMpAyana uvAcha
tatheti brahmA  sarvAtmA  daivaiH sArdhamariMdama  |
taM deshamagamadvidvAnvaraM datum mahAtmane  ||  3-62
tapashcharantaM viprendraM saMprekShya cha pitAmahaH  |
pidhAya brahmanADIM tAmidaM vachanamabravIt  ||  3-63
yogabhUShaNa madvAkyaM tapasA toShitaH shR^iNu  |
varaM varaya bhadraM te brahmANaM viddhi mAmiha  ||  3-64
nivR^ittayogo viprendro vismayotphullalochanaH  |
baddhA~njalirnamaskR^itya vachanaM chedamabravIt  ||  3-65
aishvaryaM dehi me brahmAndAridryAdbhR^ishaduHkhitaH  |
aShTaishvaryaM dadasva tvamanyApekShA yathA na me  ||  3-66

brahmovAcha

tathAstu brAhmaNashreShTa maddattAM dravyasaMpadam  |
brAhmaNebhyo dadasva tvaM bhUyo vR^iddhimavApsyasi  ||  3-67
ityuktvAnantardadhe devo daivaH sArdhe pitAmahaH  |
svapuraM prAptavAnrAjanbrAhmaNashcha gR^ihaM gataH  ||  3-68

November 20, 2008