Harivamsha, volume II, Appendix II, BORI, 1971
shrIgaNeshAya namaH
hari OM
itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @yahoo.com
sheShadharmaprakaraNam 31
satsa~NgamahimA
vaishaMpAyana uvAcha
devadevAravindAkSha mAyAtIta mahAmate |
tvadpAdakamalaM vandyaM namAmi satataM vibho || 31-1
iti nishchitya manasA dharmarAjaH pitAmaham |
vinayAvanato bhUtvA prA~njalirvAkyamabravIt || 31-2
yudhiShThira uvAcha
pitAmaha mahAprAj~na sarvashAstravishArada |
mokShopAyaM satAM sa~NgaM yanme tadbrUhi pApaham || 31-3
bhIShma uvAcha
pApino manujasyeha satsa~NgAnmuktiriShyate |
parayA haribhaktyA cha shAshvatI bhavati prabho || 31-4
shR^iNu pArtha mahAbhAga mAhAtmyaM shAr~NgadhanvinaH |
tasya saMnidhimAtreNa narANAM muktirayvayA || 31-5
nArAyaNaH paraM jyotirjyotiShAM jyotiruttamam |
ye prapannA mahAtmAnasteShaM muktirhi shAshvatI || 31-6
atraivodAharantImamitihAsaM purAtanam |
sarvapApaharaM puNyamAyurvardhanamuttamam || 31-7
AsItpurA mahArAja kShatriyo lokakaNTakaH |
nakShatravarmA balavAnmUrkho vai lokapIDakaH || 31-8
paradAraparadravyagrahaNe satatodyataH |
adharmanirato nityaM bahudhA janapIDakaH || 31-9
hatavAnbrAhmaNAngAshcha shatasho.atha sahasrashaH |
devasvaharaNe nityam parasvaharaNe tathA |
udyktaH sarvadA rAjaMshchoravyAdhaishcha sevitaH || 31-10
tena pApAnyanekAni kR^itAni subahUni cha |
na teShAM shakyate vaktuM saMkhyA vatsarakoTibhiH || 31-11
sa kadAchinmahAbhAga sarveShAmantakopamaH |
videhanagaraM rAjansarvasaMpatsamAyutam || 31-12
yoShidbhirbhUShitAbhishcha puruShaiH paTTasAyudhaiH |
sarvama~NgalasaMyuktairvividhaishcha padAtibhiH || 31-13
alaMkR^itaM vipaNibhistoraNaiH sarvatomukhaiH |
yayau puraM bahuvidhaiH pUritaM dhanarAshibhiH || 31-14
tasyopakaNThe devasya mandiraM maNipUritam |
hATakairnirmitaiH kumbhaiH shAlAkaiH kA~nchanaishchitam |
taptakA~nchanasAhasrairnirmitaistoraNairyutam || 31-15
evaMbhUtaM devagr^ihaM nAnAgopurashobhitam |
nakShatravarmA balavAndR^iShTvA tatra mudaM yayau || 31-16
harAbhyatra suvarNAni bahUniti vinishchitaH |
jagAma viShNubhavanaM nakShatrashchauryalolupaH || 31-17
tatrApashyAddvijavaraM shAntaM tattvArthakovidam |
paricharyAparaM viShNoruda~NkaM tapasAM nidhim |
ekAkInaM dayAluM cha niHspR^ihaM dhyAnalolupam || 31-18
dR^iShTvA nakShatravarmAsau svachauryasyAntarAyinam |
devatAdravyajAlaM tu samAdAtumanA nishi |
uda~NkaM hantumArebhe vivR^itAsirmadoddhataH || 31-19
pAdenAkramya tadvakSho jaTAM saMgR^ihya pANinA |
hantuM kR^itamatiM krUramuda~NkaH prekShya chAbravIt || 31-20
bho bho sadho vR^ithA mAM tvaM haniShyasi nirAgasam |
mayA kimaparAdhaM te kR^itaM tadbrUhi suvrata || 31-21
kR^itAparAdhinaM loke shikShAM kurvanti yatnataH |
na hiMsanti vR^ithA saumya sajjanA api pApinam || 31-22
virodhiShvapi mUrkheShu dR^iShTvA vai chottamAnguNAn |
virodhaM nAdhigachChanti sajjanAH shAntachetasaH || 31-23
bahudhA bAdhyamAno.api yo naraH kShamayAnvitaH |
tamuttamaM naraM prAhurviShNoH priyakaraH smR^itaH || 31-24
aho vidhirvaiH balavAnbAdhate vividhaM janAn |
sarvas~NgavihIno.api bAdhyate hi durAtmanA || 31-25
aho niShkAraNaM loke bAdhyante pApino janAn |
tatrApi sAdhUnbAdhante na samAnAnkathaMchana || 31-26
aho mAyA balavatI mohayatyakhilaM jagat |
putramitrakalatrArthaM sarvaduHkhe niyokShyate || 31-27
paradravyApaharaNe kaLatraM poShitaM tvayA |
ante tatsarvamutsR^ijya eka eva prayAti hi || 31-28
mama mAtA mama pitA mama bhAryA mamAtmajaH |
mamedamiti jantUnAM mamatA bAdhate vR^ithA || 31-29
yAvadarjayasi dravyaM tAvadeva hi bAndhavAH |
dharmAdharmau sahaivAstAM dhanAdInAM samArjane || 31-30
yadbhAvi tadbhavatyeva yanna bhAvi na tadbhavet |
iti nishchitabuddhInAM na chintA bAdhate kvachit || 31-31
aho duHkhaM manuShyANAM mamatAkulachetasAM |
mahApApAni kR^itvApi parAMstuShyanti yatnataH || 31-32
arjitaM tu dhanaM sarvaM bhu~njate bAndhavAH sadA |
svayamekastamomUDhastatpApaphalamashnute || 31-33
iti bruvANaM tamR^iShiM vimuchya bhayavihvalaH |
nakShatraH prA~njaliH prAha kShamasveti punaH punaH || 31-34
satAM sa~NgaprabhAvena harisaMnidhimAtrataH |
gatapApo vavande.atha hyanutApIdamabravIt || 31-35
mayA mUDhena pApAni kR^itAni subahUni cha |
tAni sarvANi naShTAni viprendra tava darshanAt || 31-36
aho.ahaM pApadhIrnityaM mahApApaM samAcharan |
kathaM me niShkR^itirbhUyAtkaM yAmi sharaNaM prabho || 31-37
pUrvajanmArjitaiH pApairlubdhakatvamavAptavAn |
kShatriyo.api cha papAni kR^itvA kAM gativApnuyAt || 31-38
aho mamAyuH kShayameti sarvaM
pApAnyanekAni samArjitAni |
pratikriyA nApi kR^itA mayaiShAM
gatishcha kA syAnmama janma kiM vA || 31-39
aho vidhiH pApashatAkulam mAM
kiM sR^iShTuvAn bhArataraM cha mahyAH |
kR^itaM cha pApaM cha mayA cha bhojyaM
kiyastu janmasvahamugrajanmA || 31-40
bhIShma uvAcha
evaM vinindya chatmAnaM nakShatro hyAtmanA tadA |
antastApAghninA dagdhaH sadyah pa~nchatvamAgataH || 31-41
uda~Nka patitaM prekShya nakShatraM tu dayAparaH |
haripAdodakenaiva hyabhyaShi~nchanmahAmatiH || 31-42
haripAdodakasparshAnnakShatro gatakalmaShaH |
divyaM vimAnamAruhya munimenamathAbravIt || 31-43
uda~Nka munishArdUla gurustvaM mama suvrata |
vimuktastvatprasAdena mahApAtakaka~nchukAt || 31-44
j~nAnaM tvadupadeshanme saMjAtaM munipuMgava |
tena me pApajAlAni vinaShTAnyativegataH || 31-45
haripAdodakaM yasmAnmayi tvaM siktavAnmune |
prApito.asmi tvayA tasmAttadviShNoH paramaM padam || 31-46
tvayAhaM kR^itakR^ityo.asmi prAptavAnuttamaM padam |
tasmAnnato.asmi te vidvanyatkR^itaM tatkShamasva me || 31-47
ityuktvA devakusumairmunimenamavAkirat |
pradakShiNatrayaM kR^itvA namaskAraM chakAra ha || 31-48
tato vimAnamAruhya sarvakAmasamanvitam |
apsarogaNasaMkIrNaM prapede harimandiram || 31-49
etaddR^iShtvA vismayAno hyuda~NkastapasAM nidhiH |
shirasya~njalimAdhAya astauShitkamalApatim || 31-50
lokanAtha namaste.astu sarvabhUtadayAparaH |
pAhi mAM puNDarIkAkSha saMsArabhR^ishapIDitam || 31-51
tvayAhaM tArito deva sarvajanmakR^itairaghaiH |
tvatsaMnidhiM praviShTasya kShtrabandhordurAtmanaH || 31-52
pashyato me mahAbhAga muktimadya pradattavAn |
tvatpAdakamalAdanyA gatirmama na vidyate || 31-53
pAhi pAhi jagannatha praNatArtipraNAshana |
tvameva jagatAM nAtha gatirma bhaktavatsala || 31-54
bhIshma uvAcha
evaM vai kRitakR^ityena muninA prArtito hariH |
darshayitvA svakaM rUpaM tamAdAya svakaM padam |
gatvAM taM sthApayAmAsa muniM sArUpyatAM gatam || 31-55
tasmAtvamapi rAjendra satsa~NgaM kuru sarvadA |
satsa~NgAnmuktimApnoti satyaM nAradabhAShitam || 31-56
tvayA sarveShu kAleShu santaH pUjyA yudhiShThira |
tR^iptAste tu pradAsyanti bhuktiM muktiM cha shAshvatIM || 31-57
ya idaM puNyamAkhyAnaM nAradena prabhAShitam |
shR^iNoti satataM bhaktyA brahmalokaM sa gachChati || 31-58
viShayeShu viraktiH syAdviShNubhaktirdR^iDhA bhavet |
keshavasya padaM gatvA sarvAnvaMshAnsamuddharet || 31-59
March 8, 2009