Harivamsha, volume II, Appendix II, BORI, 1971 shrIgaNeshAya namaH hari OM sheShadharmaprakaraNam 4 itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @yahoo.com bhUdAnamAhAtmyam yudhiShThira uvAcha saMprAptashrIrdvijavaraH kiM chakAra gR^ihe svake | tatsarvaM vada tattvena devadeva jagatpate || 4-1 shrIbhagavAnuvAcha brAhmaNe.abhyAgate tasminvaradAnasamutsake | hemaprAkAranichayaM hematoraNamaNDitam || 4-2 sharachchandranibhaiH saudhaiH krIDAshAlairvirAjitam | dIrghikAbhirvichitrAbhishchandropalavinirmitaiH | dAsibhirdAsavargaishcha sevakaishcha purohitaiH | ramaNIyaM gR^ihaM dR^iShtvA mudamApa dvijottamaH || 4-3 samAgataM dvijaM j~nAtvA kalyANi tatpriyA sati | nIrAjanapurogAbhiH kAminIbhiH puro dadhe || 4-4 niShkakaNThIM svakAM bhAryAM kA~nchIdAmavibhUShitAm | muktAdAmavichitrA~NgIM karNapatravirAjitAm || 4-5 vajravaiDUryavalayaira~NgadairupashobhitAM | evaMbhUtAM vichitrA~NgIM dR^iShtvA vismayamAgataH || 4-6 gR^ihaM vivesha dharmAtmA satyavAgvijitendriyaH | chitrairviShayabhogaishcha hyanubhUya dvijottamaH | upaviShTAM svakAM bhAryAM vachanaM chedamabravIt || 4-7 madvAkyaM shrUyatAM bhadre dharme buddhiM sadA kuru | annadAnamahorAtraM brAhmaNAnAM dadasva ha || 4-8 mayA kR^itAnAM dharmANAmAnukUlyaM sadA kuru | prAtikUlyena naH shreyaH sarvaM vai nAshameShyati || 4-9 pativAkyamidaM shrutvA brAhmaNI krodhamUrChitA | raktAkShI bhImavadanA vachanaM chedamabravIt || 4-10 na dAsye kiMchitviprANAM bandhUnAM cha visheShataH | putrAnsaMprati vardhiShye putrA eva parA gatiH || 4-11 ko vA bandhujano nAtha mAM pUrvaM pratyapAlayat | bhavantamAtmajAnvApi taM vadasva mahAmate || 4-12 mUDhavatpratibhAsi tvaM bhavAnadya hi dharmakR^it | bhuktvA gR^ihe madIye tu tUShNIM tiShTha madAj~nayA || 4-13 ityuktvA sA madonmattA nipIDya karasaMpuTam | AgatAnatithInbandhUnbhartsayAmAsa satvaram || 4-14 yathAkAmaM svayaM bhuktvA pativAkyavirodhinI | vinindantI svakAnbandhUnAste tatra gR^ihottame || 4-15 brAhmaNAvaj~nayA chaiva bandhUnAM parivarjanAt | kShayaM prayAtA dharmAtmandagdhAraNyamiva dhruvaM || 4-16 naShTashriyaM tadA dR^iShTvA sarvashAstrArthatattvavit | sarvanItimayIM prAj~na imaM gItimagAyata || 4-17 vashyAH sutA vR^ittakarI cha vidyA nIrogatA sajjanasaMgatishcha | iShTA cha bhAryA vashavartinI cha duHkhasya mUloddharaNAni pa~ncha || 4-18 anukUlA priyA bhAryA yasya nAsti kuTumbinaH | araNyaM tena gantavyaM yathAraNyam tathA gR^iham || 4-19 dharmavighnakarI bhAryA yasya tiShThati mandire | martavyaM tena viduShA na chedduHkhodadhiM vrajet || 4-20 atyunnatapadArUDhaH pUjyAnnaivAvamAnayet | nahuShaH shakratAM prApya chyuto.agastyAvamAnataH || 4-21 ityuktvA brAhmaNashreShThaH svakAM patnImabhaShata | tvayA kR^itamidaM doShaM pashya mUrkhe phalam tvidam | gR^ihaM dagdhaM visheSheNa chaurairapahR^itaM dhanam || 4-22 anAkarNya tu madvAkyamAsye bhasma vyaniShpatat | tatphalaM bhu~NkSha yAsyAmi atra sthAtuM na shakyate || 4-23 pativAkyaM tadA shrutvA duHkhitA vAkyamabravIt | yatkaroShi hi dharmAtmaMstatkaromi dadAmi cha | tvaddAsyA yatkR^itaM nAtha karma tatkShamyatAmiti || 4-24 ityuktvA patitA mUlaM pAdayorbrAhmaNasya sA | kShamasveti punarnamrA dharmakAryaratAbhavat || 4-28 tadAprabhR^iti sA chaNDI bhartR^ishushrUShaNodyatA | avashiShTaistvasau vipro dravyairdAnaparo.abhavat || 4-29 avashiShTaM tu sauvarNaM ratnAni vividhAni cha | dvijebhyo brAhmaNo vAkyaM vimR^ishyAnnaM dadau cha saH || 4-30 gR^ihakShetramR^ite sarvaM vastradhAnyAni dharmaja | brAhmaNAnAM tu sarveShAM pAtrasAdakaroddvijaH || 4-31 evaM bhUte tadA vipre vAguvAchAsharIriNI | kimidaM brAhmaNashreShTha nirvedamadhigachChasi || 4-32 bhUdAnaM kuru viprANAM shrotriyANAM mahAtmanAm | achirAtprApya saubhAgyaM pUrvavatsukhameShyasi | R^iShidevagaNastAta bhUdAnaM prArthayanti hi || 4-33 iti khe saMgatAM vANIM shrutvA prIto dvijottamaH | gR^ihaM kShetrANi sarvANi brAhmaNebhyaH pradattavAn || 4-34 kR^payA brAhmaNAnAM vai shrotriyANAM mahAtmanAm | achiratprApya saubhAgyaM mumude bhAryayA saha || 4-35 annagobhUmidAnAni li~NgakR^iShNAjinAni cha | sALagrAmashilAdIni kurvannAste dvijottamaH || 4-36 tasmAttvamapi rAjendra bhUdAnam kuru sarvathA | shrotriyANAM daridrANAM dIkShitAnAM mahAtmanAm || 4-37 asvamedhasahasrANi vAjapeyashatAni cha | kR^itvA yatphalamApnoti bhUmidAnAttadashnute || 4-38 sarvabhAgyakaraM puNyamAyurvardhanakAraNam | svargadaM putradaM pArtha bhUdAnaM kavayo viduH || 4-39 manniveshitachittastu mamaivaiti dadAti yat | dadAmi yasya sAyujyaM so.ahaM pArtha na saMshayaH || 4-40 dAnahomAdikAle tu bhojane cha visheShataH | mAM dhyAyankArayedyastu tasyAhaM muktido nR^ipa || 4-41 yudhiShThira uvAcha kA.NllokAn samavApnoti sa vipro bhuvaneshvara | etadAchakShva yogIndra tvadbhaktasya namo.astu te || 4-42 charAcharANAM bhUtAnAmantaryAminyadUttama | tvayA na viditaM kiMchitsarvalokeShu suvrata || 4-43 shrIbhagavAnuvAcha sa vipro yogayuktAtmA sarvalokeShu mAM smaran | bubhuje viShayAn sarvAnsatyavAganahaMkR^itI || 4-44 varShANAmayutaM shrImAnsthitvA yogabalena vai | ante jagAma mallokaM devarShigaNasevitam || 4-45 bhUdAnasya prabhAvena madanudhyAnasaMpadA | bhaviShyati hi te pArtha mallokaM chottamottamam || 4-46 etatte kathitaM pArtha bhUdAnasya phalaM mahat | bravImi sarvaM te dharmaM kiM bhUya shrotumichChasi || 4-47 dharmaH shruto vA dR^iShTo vA kR^ito vA kathito.api vA | anumodito vA rAjendra nayatIndrapuraM naraM || 4-48 ya idaM puNyamAkhyAnaM shR^iNoti shraddhayAnvitaH | sarvapApavinirmuktaH svargalokaM sa gachChati || 4-49 brAhmaNAnAM samAje cha tathA devAlaye paThet | shR^iNvatAM vadatAM chaiva malloko bhavati dhruvam || 4-50 November 22, 2008