Harivamsha, volume II, Appendix II, BORI, 1971
shrIgaNeshAya namaH
hari OM
itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @yahoo.com
sheShadharmaprakaraNam 42
kumbhaghoNamAhAtmyam
vaishaMpAyana uvAcha
shrutvaitadra~NganAthasya vaibhavaM bhAgyavardhanam |
vismayAnaM mahAprAj~naM bhIShmo dharmasutaM jagau || 42-1
bhIShma uvAcha
athAtaH saMpravikShyAmi ra~NganAthasya vaibhavaM |
yasya shravaNamAtreNa sarvapApaiH pramuchyate || 42-2
chandrapuShkariNI nAma shAshvatI muktidAyinI |
tatrAste jagatAM nAthaH sarvakAlamariMdama || 42-3
tAM visR^ijya cha dharmAtmA bhagavAnavyayaH prabhuH |
bhaktAnAM kAmadaH shrImAMstataH kvApi na gachChati || 42-4
sarvAnandakarI rAjansarvabhAgyapradAyinI |
chandrapuShkariNI ramyA prItA sArUpyadAyinI || 42-5
chandrapuShkariNI divyA yatra tiShThati keshavaH |
snAtAnAmatra sA devI saMsArabhayanAshinI || 42-6
putradA putrakAmAnAM pApahA pApakAriNAM |
kratUnAM phaladA devI sarveShAM bharatarShabha || 42-7
tIrthAnAM bhuvi mukhyAnAM kShetrANAM cha nR^ipottama |
chandrapuShkariNI mukhyA yatra tiShThati keshavaH || 42-8
siddhachAraNagandharvayakShavidyAdharAnvitaH |
divyastrInikaraiH sevyo bhuktyarthaM cha vimukttaye || 42-9
sA rAjandurLabhA loke visheSHeNa kalau yuge |
himAMshustatra dharmAtmA tapastepe sudushcharam |
ArAdya devadeveshaM grahANAmadhipo.abhavat || 42-10
yudhiShThira uvAcha
kimarthaM tapyate tena tArANAmadhipena vai |
etanme vistarAdbrUhi kR^ipA mayi tavAsti chet || 42-11
bhIShma uvAcha
Adau tAvanmahAbhAga savitA cha trayImayaH |
tapasA harimArAdya lokachakShustathAbhavat || 42-13
j~nAtvA taM sarvabhutAnAM jIvabhUtaM durAsadam |
atrinetrodbhavaH shrImAMtapastaptuM mano dadhe || 42-14
tapasA lokavikhyAto devAnsedrAnakampayat |
vAyubhakSho nirAhAro jitakrodho mahAmatiH || 42-15
chandramA devadeveshaM chandrapuShkariNItaTe |
dhyAyanstuvannamasyaMshcha chachAra tapa uttamam || 42-16
grIShme pa~nchAgnimadhyasthaM hemante jalavAsinam |
jaladhArAkule rAjanvarShartau hi nirAshrayam || 42-17
dhyAyantamatulaM devaM vAsudevaM janArdhanam |
nIlajImUtasaMkAshaM pItAmbaradharaM shubham || 42-18
chandrArkanetramamalaM vidyuchch~nchalalochanam |
sahasrAdityasaMkAsho vedamUrtimakalmaShaM || 42-19
aNimAdiguNopetamArtatrANaparAyaNam |
kalpavR^ikShatarormUlaM svargiNAmAspadaM shivam || 42-20
kAmadhenormUladhanaM sanakAdiniShevitam |
jIvabhUtamasheShANAM lokAnAM pANDUnandana |
sarvagaM tu sahasrAkShaM sahasrakiraNaM prabhum || 42-21
evaM bhaktyA prArthayantamantaryAmI jaganmayaH |
AvirbhabhUva dharmAtmangaruDopari samsthitaH || 42-22
tamuvAcha kurushreShTha devagandharvasevitaH |
atrinetrodbhavaH shrImAnkimarthaM tapyate tvayA || 42-23
toShitastapasAnena taddadAmi tavepsitam |
varadaM pashya mAM tAta yatte manasi rochate || 42-24
lokanAthavachaH shrutvA shItAMshustaM praNamya cha |
varadaM puNDarIkAkShamastauShItkamalApatim || 42-25
namo bhagavate tubhyaM sargasthityantakariNe |
guNatrayasvarUpAya tasya bhedakarAya cha || 42-26
vishvayone jagannatha sahasrashirase namaH |
sahasrachakShuShe tubhyaM sahasrabhujashAline || 42-27
sahasrapAdamUlAya karmaNAM phaladAyine |
yaj~nAya yaj~narUpAya yaj~nAnAM pataye namaH || 42-28
pAhi pAhi jagannAtha praNatArtipraNAshana |
dhruvaM padamasAmAnyaM dehi me bhaktavatsala || 42-29
saubhAgyamaNDalaM dehi kAntiM shItakariM prabho |
atra tiShTha sadA deva chandrapuShkariNItaTe |
mama nAmnA puShkariNyA nAmadheyam kuru svayam || 42-30
snAtAnAmatra devesha muktiM muktiM prayachCha ha |
mAM pAhi sarvalokesha bhUyo bhuyo namostu te || 42-31
bhIShma uvAcha |
tathAstviti tamAmantrya punarvachanamabravIt |
grahANAmagarNIH shrImAnAdityo.ayaM hutAshanaH |
bhavitAsi dvitIyo me tvamevAhaM na samshayaH || 42-32
chandrapuShkariNI hyeShA loke khyAtiM gamiShyati |
snAtAnamatra sAyUjyaM bhaviShyati cha me.anagha || 42-33
lokamAturmahAlakShmyA varaM dattvA tataH param |
atraiva sthirameShyAmi tatrAMshena sudhAkara || 42-34
soma uvAcha
asheShajananI sA tu kutrAste mApate sati |
lokanAtha namaste.astu vada tatkAraNaM prabho || 42-35
shrIbhagavAnuvAcha
purAhaM lokarakShArtham saMbhavAmi punaH punaH |
paritrANAya sAdhUnAmasataM nidhanAya cha |
dharmasaMsthApanArthAya saMbhavAmi yuge yuge || 42-36
tapashcharati sA devI soDhuM virahamakShamA |
kumbhaghoNe mahAkShetre sarvasiddhaniShevite || 42-37
lakShmIsarovare devI svarNapa~NkajakAnane |
dhyAyantI mAM sadA devI sarvagaM bhaktavatsalam || 42-38
sadA sevitumichChanti yogidhyeyaM mahAmate |
yugAntAM ShaTshataM soma dhyAyantyA mAM tapaH kR^itam || 42-39
tatkAraNAttu yAsyAmi chandra saMprati tatra vai |
gachCha tvaM lokamatulaM jyotirgaNaniShevita || 42-40
patistvaM sarvaR^ikShANAmadyaprabhR^iti chandramA |
tarugulmalatAdInAmoShadhInAM dvijanmanAm || 42-41
chandra uvAcha
kiyaddUre sthitA devI tatkShetrasya phalaM tu kim |
etadveditumichChAmi lokanAtha namo.astu te || 42-42
shrIbhagavAnuvAcha
prAchibhAge tapasyantI yojananAM chatuShTaye |
Aste tatra sarastIre svarNapa~NkajakAnane |
kumbhaghoNamiti khyAtaM kShetrANAmuttamaM viduH || 42-43
lakShmIsarovaraM nAma tatra tiShThati saMprati |
nirmitaM tapasA devyA parishuddhahR^idA tayA || 42-44
AdAvapi cha tatkShetraM devarShigaNasevitam |
dharmavR^iddhikaraM kShetraM kumbhaghoNam vidurbudhAH || 42-45
kumbhakoNe mR^itiryasya tasya loko mamaiva hi |
brahmanA sevitaM sthAnaM lokanAM sR^iShTimichChatA || 42-46
ga~NgAdisarvatIrthAni saMgR^ihya cha purA ramA |
nirmame lokarakShArthaM pAvanaM tatsarovaraM || 42-47
varShe varShe samAgamya brahmadyAstatra devatAH |
snAtvA munivarAH sarve yAnti sthAnaM svakaM punaH || 42-48
ekAhamapi yaH kuryAtsnAnaM tatra sudhAkara |
prApnoti suralokaM sa pUjitaH siddhachAraNaiH || 42-49
trirAtraM vasatAM tatra kumbhaghoNe surAlaye |
brahmaloko bhavetteShAM yAvadAbhUtasaMplavam || 42-50
lakShmIsarovare snAtvA pUjya mAM bhaktisaMyutaH |
yo dadAti cha yaddAnaM taddAnaM pitR^imuktidaM || 42-51
puNyakShetrANi sarvANi tIrthAni sumahAnti cha |
vasanti tatra vai soma hyanishaM puNyakA~NkShayA || 42-52
tasyaiva sadR^ishaM nAsti triShu lokeShu suvrata |
anyakShetre kR^itaM pApaM puNyakShetre vinashyati || 42-53
puNyakShetre kR^itaM pApaM vArANasye vinashyati |
vArANasyAM kR^itaM pApaM kumbhaghoNe vinashyati |
kumbhaghoNe kR^itaM pApaM kumbhaghoNe vinashyati || 42-54
tasyAH sakAshaM gachChAmi sukhI bhava sudhAkara |
tatrApi mAM bhajasveti tatraivAntaradhIyata || 42-55
itishrutvA harervAkyaM himAMshurvismayAnvitaH |
dhyAyaMstatrApi deveshamAste chirataraM nR^ipa || 42-56
bhUsuto.api cha taM dR^iShTvA himAMshuM cha sudhAkaram |
ugreNa tapasA tatra sa tR^itIyo graho.abhavat || 42-57
piturAj~nAM puraskR^itya saumyo api tapasAtra cha |
avApa ravisAlokyaM grahANAM madhyameva cha || 42-58
guruH kamalapatrAkShIM svakAM bhAryAM himAMshunA |
hR^itAM paramakalyANImavApAtra cha sevanAt || 42-59
daityamantrI chiraM kAlaM tatra taptvA tapaH param |
avApya madhyaM teShAM tu grahANAM shubhado.abavat || 42-60
shanistu ravijaH shrImAnrAhuketU cha tAvubhau |
te sarve suchiraM taptvA grahasamkhyAmupAgatAH || 42-61
indro yamaH prachetAshcha kuberanaLakUbarau |
kumbhaghoNe mahAviShNumArAdhya prayayaurdivam || 42-62
dishAM patitvamApannA nityaM devaiH prapUjitAH |
ArAdhya devadeveshaM dikpAlatvamupAgatAH || 42-63
harishchandro nalo rAjA purukutsaH purUravAH |
sagaraH kArtavIryashcha ShaDete chakravartinaH || 42-64
khyAtiM loke mahatsattvaM dharmashraddhAM mahaddhanam |
avApustasya kR^ipayA tapasA cha shubhavratAH || 42-65
shR^iNvatAM vadatAM chedametadbhAgyaM bhaveddhruvam || 42-66
April 5, 2009