Harivamsha, volume II, Appendix II, BORI, 1971
shrIgaNeshAya namaH
hari OM
itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @yahoo.com
sheShadharmaprakaraNam 43
hariharAbhedaprashaMsA
yudhiShThira uvAcha
devadevo jagannAtha praNatArtipraNAshanaH |
shivamUrtiH prasannAtmA loke pratyakShatAM gataH || 43-1
kathaM shaMbhuriti khyAtaH pUjyate vidhivaddvijaiH |
kathaM dadAti bhaktAnAM prasannAtmA varaM paraM || 43-2
tasya devasya pUjAyAH phalaM kiM kena pUjitaH |
kaH prApnoti shubhA.NllokAnetAnsarvAnvadasva me || 43-3
devavrata mahAbhAga kR^ipA mayi tavAsti chet |
tasmAttvAM prArthayAmyadya pAtuM dharmAmR^itaM prabho || 43-4
bhIShma uvAcha
aho vakShyAmi te pArtha bhUtanAthasya vaibhavam |
yasya shravaNamAtrNa sarvapApaiH pramuchyate || 43-5
AdyantashUnyo deveshaH sR^IShTisthityantakArakaH |
brahmA rudrastathA viShNuH kubero devarAT prabhuH || 43-6
indro.agniryamadharmesho nirR^itIrvaruNaH prabhuH |
vAyuH suryaH sahasrAkShaH sarvesho bhUrbhuvaHsuvaH || 43-7
kAlarUpasya dharmasya lokanAthasya dharmaja |
nAhaM vakttumashakto.asmi tattvabhAvamasheShataH || 43-8
yudhiShThira uvAcha
teShAmIshvarabhaktAnAM viShNulokaH kathaM bhavet |
etanme saMshayaM tAta ChettumarhatyasheShataH || 43-9
bhIShma uvAcha
brahmAviShNumaheshAnAM bhedaH kutrApi na prabho |
kartAro hyadya lokAnAM sR^iShTisthitilayeShu cha || 43-10
tvayA dR^iShTaH purA kR^iShNo lokanAtho jaganmayaH |
kailAsayAtrAmakarotputrArthaM bharatarShabha || 43-11
tatrArAdhya chiraM kAlaM bhUtanAthamumApatim |
IpsitaM prAptavAnputraM tasmAdbhedo na vidyate || 43-12
shaMkaro viShNumavyaktaM chiramArAdya bhaktimAn |
ShaNmukhaM labhate putraM devatArthamariMdamam || 43-13
brahmA cha janayAmAsa viShNumArAdhya bhaktitaH |
lokAnprajApatinsarvAMstasmAdbhedo na vidyate || 43-14
atraivodAharantImamitihAsaM purAtanam |
shR^iNvatAM sarvapApaghnamAyurArogyavardhanam || 43-15
purA kR^itayuge rAjansushAnto nAma vai dvijaH |
shAnto jitendriyo maunI sadA dhyAnaparAyaNaH || 43-16
vedeShu dharmashAstreShu vedAnteShu vichakShaNaH |
gArhastye saphalAnkAmAnanubhUya dvijottamaH |
mokShakAmo hi rAjendra visheSheNa shivavrataH || 43-17
kiShkindhAM samupAgamya brahmadattena pAlitAm |
pampAsarovare snAnaM kRitvA tu shivamarchanam |
tapastaptumanA rAjaMstatrAste shaMkaraM stuvan || 43-18
pampAnAthaM virUpAkShaM nIlalohitamavyayam |
mR^ityuMjayaM kR^ittivAsaM pinAkinamariMdamam || 43-19
sahasrAkShaM sadAnandaM nIlameghanibhaM haram |
shUlapANiM mahAdevaM sR^iShTisthityantakariNam || 43-20
dhyAyanstuvannamasyaMshcha tatrAste brAhmaNottamaH |
traiyaMbakaM mahAmantraM rudrasUkTAdibhiH shivam || 43-21
snApayitvA tu tam pUjya trikAlaM snAnatatparaH |
shAkamUlaphalAhAraH shAntaH paramabudhimAn || 43-22
atra tiShThati rAjendra tasminnAste dvijottamaH |
shUdro vai dharmakushalo nAmataH saMgato budhaiH |
shivabhakto jitakrodhaH shushrUShucha dvijanmanAm || 43-23
virUpAkShasya devasya vandanArtham yayau cha saH |
sushAntasya tadaA kurva~nshushrUShAM rAjasattama |
tatrAste sarasastIre jitAhAraH shataM samAH || 43-24
tasminkAle virUpAkSho bhUtanAtho jaganmayaH |
AvirbhabhUva rAjendra tato vAchamuvAcha ha ||
sushAnta shR^iNu madvAkyaM tapasA toShito.asmyahaM |
varaM varaya bhadraM te viddhi bhUtapatiM cha mAm || 43-25
eatadvachastadA shrutvA brAhmaNo vismayAnvitaH |
natvA punaH punardevamastauShijjagatAM patim || 43-26
namaste pArvatIkAnta namaste chandrashekhara |
namashchaitanyarUpAya pashUnAM pataye namaH || 43-27
vishveshvara virUpAkSha vishvarUpasadAshiva |
sharaNaM bhava bhUtesha karuNAkara shaMkara || 43-28
namo dharmAya devAya vishvarupAya shUline |
bhUtanAthAya dharmAtmannamaste nAgabhUShaNa |
bhasmoddhUlitasarvA~Nga jaTAdhara sadAshiva || 43-29
mR^iganAbhisugandhAya mR^igacharmadharAya cha |
kapAlamAline tubhyamakShasUtradharAya cha |
bhUyo bhUyo namastubhyaM purAntaka jaganmaya || 43-30
bhIShMa uvAcha
evaM stutaH prasannAtmA pArvatIvallabhaH prabhuH |
aShTamUrtidharaH shrImAndevagandharvasevitaH || 43-31
varaM brUhiti taM choktvA shUdraM bhaktisamanvitam |
atiShThattasya purataH pUrvAndreraMshumAniva || 43-32
vareNyaM varayAmAsa brAhmaNo lokavishrutaH |
chaturtho.api cha me shreyo dadasveti varaM tadA || 43-33
nIlakaNThastadAkarNya smitapUrvamabhAShata |
shR^INu vipravarashreShTha tava dAsye tadIpsitam |
anyajanmAni shUdrasya dAsyAmi varamuttamam || 43-34
evaM shivavachaH shrutvA brAhmaNo hitakR^itsatAm |
uvAcha shaMkaraM natvA mR^idvakSharasamanvitam || 43-35
vishvaMbara tathaivAstu mamApi na hi taM vinA |
kathaM yasyAmi te lokaM shushrUShushcha sakhA mama || 43-36
ityuktvA maunamAstAya pAdau natvA shivasya cha |
shubhaM pa~nchAkSharam mantraM japannAste tapovane || 43-37
nIlakanThaH punashchedamuvAcha tapatAM varam |
tathAhaM tu kariShyAmi yuvayorbrAhmaNottama || 43-38
shUdrasya shatrubhAvaM tvameShyasi tvanyajanmani |
darshanAchcha vadhAchchaiva yuvayormuktirastviti || 43-39
brAhmaNa uvAcha
kathaM shatrutvamApnoti shUdro me hanyajanmani |
etadbhUtesha me brUhi mama janma cha shaMkara || 43-40
Ishvara uvAcha
mata~Ngo nAma viprarShirbhavitAsi dvijottama |
indraputro hyayaM shUdro vAlIti khyAtimeShyati || 43-41
brAhmaNa uvAcha
kiM cha te bhavatA rUpamIdR^ishaM pAvanaM param |
brUhyetatsarvabhUtesha bhUyo bhUyo namo.astu te || 43-42
shaMkara uvAcha
rAmo dAsharathirbhUtvA jaTAvalkalavAnraNe |
haniShyati shareNAshu vidUre dR^iShTigochare |
ityuktvA sahasA devaH sahasA tu tirodadhe || 43-43
kasyachittvatha kAlasya dvijashUdrau layaM gatau |
tatra bhogAndivisthAnvai yathAvadanubhUya cha |
bhuvasthalaM prapannau tau tapobalasamanvitau || 43-44
mata~Ngo.abhUtsushAnto.atha sarvadharmaparo nR^ipa |
shUdro.asau bAlitvamApanno hyasaMkhyeyabalastadA || 43-45
kurvatastapa atyugraM mata~Ngasya virodhakR^it |
kiShkindhAM samupAgamya hariNAmadhipo.abhavat || 43-46
tapaH kurvati dharmiShThe mata~NgamunipuMgave |
shaMkaraH sarvabhUtAnAM tadA rAmatvamAptavAt |
prAptavAnvanamatyugraM piturvachanagauravAt || 43-47
pampAsarovaraM gatvA rAmAkhyo bhagavAnharaH |
AdityasUnorvyAjena hatvA vAlinamagrataH |
svapadaM dattavAnrAjandarshanAtbrAhmaNasya cha || 43-48
dharmashIlasushAntau cha saMprAptau cha shivAlayam |
pUjitau bhUtapatinA hyanubhUya sukhAnbahUn |
yayaturviShNulokaM tau koTivaMshasamanvitau || 43-49
tasmAchChivArchanaM nityaM bhuvi muktiphalapradam |
harishaMkarayorbhedaM nAsti nAsti janAdhipa || 43-50
ya idaM puNyamAkhyAnam nAradena prabhAShitam |
shR^iNuyAttasya vai nAko bhedabuddhirna jAyate || 43-51
April 5, 2009