Harivamsha, volume II, Appendix II, BORI, 1971
shrIgaNeshAya namaH
hari OM
itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @yahoo.com
sheShadharmaprakaraNam 45
tu~NgabhadrAkoTishaMkaramAhAtmyam
vaishaMpAyana uvAcha
shuddhAntaHkaraNo rAjA dharmasUnuH sahAnujaiH |
paprachCha varadharmANi punareva nadIsutam || 45-1
yudhiShThira uvAcha
devavrata mahaprAj~na pANDUnAM hitakR^ittama |
rAmaH kimakarottatra pampAtIre manorame || 45-2
bhavAnvetti hi tatsarvaM kR^ipayA vada suvrata |
rAmasya charitaM shrotuM paraM kautUhalaM hi me || 45-3
bhIShma uvAcha
aho te vimalA buddhirdharmasUno mahAmate |
AshcharyamatulaM vR^ittaM rAmachandrasya dhImataH |
yasya shravaNamAtreNa naraH pApaiH pramuchyate || 45-4
tu~NgabhadrAmahAnadyAmatha snAtvA yudhiShThira |
kR^itamAdhyAhniko rAmo muniM proche salakShMaNaH || 45-5
mata~NgaM munishArdUla prasiddho.asi jagattraye |
shrutyA vR^ittena tapasA dharmeNa vinayena cha || 45-6
kR^itakR^ityo munishreShTha tu~NgA saMsevyate tvayA |
sarvapApakShayakarI sarvopadravanAshinI || 45-7
tu~NgabhadrA shubhakarI puNyatoyA shubhAvahA |
sevitAsau tvayA brahmandevAnAmapi durlabhA || 45-8
atra snAtA pApino.api pitR^imAtR^ikulAni cha |
sahasrANi samuddhR^itya brahmalokaM vrajanti hi || 45-9
durlabhA manujaiH krUraiH kR^itaghnaiH pApakarmabhiH |
tvAdR^ishaiH puNyashIlaishcha sadA sevyA mahAmate || 45-10
virUpAkShaM mahAdevaM koTishaMkaramavyayam |
puNyashIlaM sadAnandaM mune darshaya me shivam || 45-11
vaM natvA kR^itakR^ityo.ahaM kR^ipayA tava suvrata |
sItAvirahajaM duHkhaM tyajAmi tvatprasAdataH || 45-12
bhIShma uvAcha
taM natvA manasA rAmaM viShNurUpiNamavyayam |
R^iShirmata~NgaH provAcha dharmaj~no rAghavaM prati || 45-13
rAma rAma mahAbAho jAne tvAM viShNumavyayam |
satyapratij~naM deveshamArtatrANaparAyaNam || 45-14
na tvayAviditaM kiMchitsarvalokeShu shAshvata |
mayi kAruNyabhAvena shaMkaraM paripR^ichChasi || 45-15
koTishaMkaravikhyAte sthAne.asmindevasaMtatiH |
shaMkaraM toShayamAsa pratyekaM raghunandana || 45-16
AdityA vasavo rudrA vishvadevA marudgaNAH |
gandharvA lokapAlAshcha R^iShayashcha tapodhanAH |
shaMkaraM toShayAmAsuH shAshvatasthAnakA~NkShayA || 45-17
anekakoTisAhasraM li~Ngamatra niveshya cha |
yugAnAM trINi chatvAri pUjayAmAsuravyayam || 45-18
umApatirvirUpAkShaH prasanno.abhUddivaukasAm |
koTisho rUpamAsthAya pratyekaM tu pinAkadhR^ik || 45-19
kimarthaM tapyate devaishchiraM kAyavishoShibhiH |
nandistAnparipaprachCha nandIshashchetyuvAcha tam || 45-20
Aj~nayA nIlakaNThasya koTimUrteH pratApavAn |
varaM vR^iNIdhvaM bho devA ityuvAcha vR^iShadhvajAt || 45-21
ukttAste nandinA devA divamAlokya vismitAH |
anekA~nshaMkarAndR^iShTvA bhItAH prochuH shivaM prati || 45-22
no vayaM vidma devesha divyarUpaM bhayaMkaram |
AkAshaM bhUtalaM vyAptaM kathaM vAchAmahe varam || 45-23
ekarUpadharo bhUtvA sukhAsIno maheshvaraH |
dAtumarhasi vishvAtmanvaramasmatsukhAvaham || 45-24
Ishvara uvAcha
aShTamUrtidharo bhUtvA shilAyAM brahmaNaH surAH |
chiraM vastumihechChAmi varayadhvaM varaM mayi || 45-25
ityuktvA pArvatIkAnto nandinA bhR^i~NgiNA saha |
divyarUpadharo bhUtvA shilAyAM brAhmaNo.avasat || 45-26
tatra devAH sa gandharvA dikpAlaiH saha saMgatAH |
virUpAkShaM namaskR^itya vachanaM chedamabruvan || 45-27
pAhi pAhi virUpAkSha praNatArtipraNAshana |
tvadpAdakamalAdanyadasmAkaM naiva vidyate || 45-28
anantabhogamAyuShyaM chiraM vAsaM maheshvara |
dehi svarge jagannAtha nIlakaNTha namo.astu te || 45-29
Ishvara uvAcha
brahmAvasAnaparyantaM yuShmAkaM svargavAsinAm |
astu vAsaH surAH sarve hyatra vatsyAmahaM chiraM || 45-30
rAmo.ahaM tu bhaviShyAmi viShNvaMshena samanvitaH |
dashAnanapurogAMshcha haniShye tAni saMyuge || 45-31
R^ikShavAnararUpeNa yUyamatra janiShyatha |
viharAma vane puNye golA~NgUlaniShevite |
tu~NgAjalasamUhena tR^iptA mUlaphalena cha || 45-32
ityuktA bhUtanAthena devadevena rAghava |
saMprahR^iShTAH suragaNA divaM jagmuryathAsukham || 45-33
sa tvaM rAma mahAbAho shaMkaro lokashaMkaraH |
vadArthaM rAvaNAdInAM jAto raghukule shubhe |
te surA vAnarA jAtA hyAgamiShyanti saMprati || 45-34
taiH sArdhama~NgaM nagarIM rAkShasendrasya durmateH |
la~NkAM gantAsi dharmAtmanhaniShyasi nishAcharam || 45-35
ityukto muninA tena mata~Ngena mahAtmanA |
rAmo dharmavidAM shreShTho mumoda cha namAma cha || 45-36
punaH provAcha dharmAtmA rAmachandro mahAmanAH |
mata~Nga munishArdUla kR^itakR^ityo.asi saMprati || 45-37
keyaM brahmashilA proktA devagandharvasevitA |
brUhi tAM munishArdUla yattanmukhyasthalaM shubahm || 45-38
mata~Nga uvAcha
brahmAdayaH surAH sarve yoginaH sanakAdayaH |
gandharvA lokapAlAshcha snAnti nadyAM shubhavratAH || 45-39
shilAmAruhya sasnehaM virUpAkShasya pArshvataH |
japadhyAnaparA nityamAsate brahmavittamAH || 45-40
dakShiNe pUrvadigbhAge pashchime raghunandana |
yA shilA subhagA proktA sA vai brahmashilA smR^itA || 45-41
tasyAM sthitvA japaM chakrurdivyamantravidaH surAH |
mAghamAse visheSheNa snAtvA tatropaviShThitAH || 45-42
gAyatryAdirmahAmantrairjapaM kurvanti te surAH || 45-43
tasmAdbrahmashilA proktA brahmAnuShThAnato nR^ipa |
ye kurvanti japaM dAnaM teShAM lokastu shAshvataH || 45-44
ye narAH puNyakarmANo hyatra majjanti nityashaH |
teshAM lokAstu kAkutstha devagandharvasevitAH || 45-45
vikhyAtaM triShu lokeShu virUpAkShasya pashchime |
vasiShThasyAshramaM viddhi sarvapApapraNAshanam || 45-46
tapaH kurvanti munayo manava R^iShyastathA |
vasiShThasyAshrame puNye sarvapApavivarjite || 45-47
purataH pUrvadigbhAge koTishaMkarasaMj~nite |
ye majjanti narashreShThAstheShAM lokaH kapardinaH || 45-48
sthApanAtkoTili~NgAnAM daivatairdevavallabhaH |
koTishaMkaranAmnA tatprathitaM pR^ithivItale || 45-49
tatra kurvanti munayo japaM paramapAvanam |
adyApi rAghavashreShTha d^RiShadbhirabhigUhite || 45-50
tatra devAstrayatrIMshatkoTili~NgaprapUjanAt |
shAshvataM paramaM sthAnaM jagmuste bharatarShabha || 45-51
atra majjanti munayo mAnavA manujeshvara |
siddhayoge puNyadine mAghamAse visheShataH || 45-52
koTishaMkaravikhyAtaM li~NgaM paramapAvanam |
natvA spR^iShTvA divaM yAti pApavAnapi rAghava || 45-53
abhiShekAdinaivedyaiH shaMkaraM yaH prapUjayet |
sa muktaH sarvapApebhyo yAnArUDho divaM vrajet || 45-54
yaH snAti dinamekaM tu shaMkarasya cha saMnidhau |
sa koTikulasaMyuktaH shivaloke mahIyate || 45-55
tasmAdvai pUrvadigbhAge kroshamAtre tu rAghava |
kapilasyAshramaM viddhi sarvapApapraNAshanam || 45-56
shaMkaraM tu virUpAkShaM kapileshvaramavyayam |
trikAlaM pUjanaM kurvaMstiShThAmi raghunandana || 45-57
tasya pUjAprabhAvena tvAmahaM dR^iShTavAnkila |
kR^itakR^ityo.asi bhadraM te mAM pAlaya raghUttama || 45-58
saMsAraviShavR^ikShastu mahArUDho duratyayaH |
Chettumarhasi taM rAma svasti syAttu namo.astu te || 45-59
evamuktvA munivarastUShNImAste raghUttama |
kR^itA~njalipuTe dhImAnAnandAshrupariplutaH || 45-60
rAmo.api taM namaskR^itya vachanaM chedamabravIt |
mata~Nga munishArdUla tathAstu tava bhAShitam |
kR^ipayA tava dharmAtmanhaniShye rAkShaseshvaram || 45-61
tu~NgAsnAnaphalAdvidvanvirUpAkShasya darshanAt |
manaHprasAdamagamatpApAchcha parimochitaH |
svasti te.astu gamiShyAmi kiShkindhAM nagarIM shubhAm || 45-62
ityuktvA taM namaskR^itya prayayau raghunandanaH |
tasmAttvamapi tAM pampAM gantumarhasi suvrata || 45-63
tu~NgAsnAne virUpAkShe dharmade koTishaMkare |
matiM kuru mahArAja mahApAtakanAshine || 45-64
sarvatra sulabhA tu~NgA tristhAneShu tu durlabhA |
mArkaNDeye juhAraNye virUpAkShe visheShataH || 45-65
durlabhaM sarvalokAnAM virUpAkShasya darshanam |
kathaMchiddarshanaM labdhvA sarvapApaiH pramuchyate || 45-66
mahApAtakayukto vA yukto vA sarvapAtakaiH |
sakR^ittu~NgAMbhasi snAtvA naraH pApaiH pramuchyate || 45-67
pibedyaH kaNamAtraM tu tu~NgAmbhaH so.api mAnavaH |
j~nAnAj~nAnakR^itaiH pApairmukto nAkaM samashnute || 45-68
ya idaM puNyamAkhyAnaM shR^iNuyAdapi mAnavaH |
so.api pApavinirmukttastu~NgasnAnaphalaM labhet || 45-69
April 14, 2009