Harivamsha, volume II, Appendix II, BORI, 1971
shrIgaNeshAya namaH
hari OM
itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @yahoo.com
sheShadharmaprakaraNam 54
kArtikyAdimAhAtmyavarNanam
vaishaMpAyana uvAcha
bodhayitvA tu pA~nchAlIM yAj~nasenIM pativratAM |
sthitaM bhIShmaM mahAbhAgaM dharmarAjo.abravIdidam || 54-1
yudhiShThira uvAcha
ga~NgAsuta namste.astu pANDUnAM hitakR^ittama |
shrotavyamasti kiMchinme sarvadharmAtmakaM vibho || 54-2
sarveShAmapi mAsAnAM vatsareShu cha yadvratam |
hareH priyakaraM yachcha tanme tvaM kR^ipayA vada || 54-3
bhIShma uvAcha
chAturmAsyavrataM puNyaM shrutaM kiM nu tvayAnagha || 54-4
vaishaMpAyana uvAcha
bodhayitvA tu pA~nchAlIM yaj~napAtrisamanvitAm |
proktaM mayA tu pA~nchAlyAH sarvama~NgalakAraNam || 54-5
yudhiShThira uvAcha
parNashAlA samIpe tu shrutametanmayAnagha |
prasannamabhavattasmAnmAnasaM me nadIsuta || 54-6
vaishaMpAyana uvAcha
sukhI bhaveti taM choktvA bhIShmastu vadatAM varaH |
Adade vachanaM dhImAndharmagarbhaM yashaskaram || 54-7
mAsavrataM pravakShyAmi kArtikyAdiShu shobhanam |
yasya shravaNamAtreNa sarvapApaiH pramuchyate || 54-8
AshvayukkR^iShNapakShasya chaturdashyAM janArdanam |
brAhme muhUrte chothAya smaretsarvAtmakaM vibhum || 54-9
tailAbhya~Ngam prakurvIta bandhubhiH saha dharmaja |
aruNodayavelAyAM kuryAttAtkAlikIM kriyAM || 54-10
gAyatryAdi japaM kR^itvA sarvaM vai snAnapUrvakam |
snAnadhUpAdinaivedyaiH pUjayetprayato harim || 54-11
bhakShyabhojyAdinaivedyairyaH prINayati keshavam |
tilatailapradIpaishcha so.ashvamedhaphalaM labhet || 54-12
kArtikyAM dIpadAnaM tu yaH karoti harergR^ihe |
sa muktaH sarvapApebhyo viShNusAlokyamApnuyAt || 54-13
chaturdashyAM tu hariNA kR^iShNena jagatIpate |
narako nihato nUnamasuro lokakANTakaH || 54-14
mahIsutena tenAsau prArthito yadupuMgavaH |
dattavAnakShayo.ananto varaM paramapAvanam || 54-15
vichintya sahasA rAjannarako lokakaNTakaH |
sarvalokopakArArthaM natvA vAchamuvAcha ha || 54-16
he kR^iShNa kamalAkAnta sha~NkhachakragadAdhara |
mahatA divyarUpeNa mukto.ahaM bhavatA bhayAt || 54-17
mamAsminmuktidivase yo.abhya~NgasnAnatatparaH |
yajati tvAM prayatnena tasya nAkaM dadasva ha || 54-18
imAm chaturdashIM nAtha narakAkhyAM vadanti ye |
putrapautrAdisaMyuktA jIviShyanti kalau yuge || 54-19
ityuktvA narako dhImAnvavande taM hariM vibhum |
bhaviShyati yathA prItistathA te tamuvAcha ha || 54-20
tasmAdrAjandine tasminbhakShyabhojyAdivistaraiH |
naivedyaiH pUjayedviShNuM sa bhavenmuktapAtakaH || 54-21
abhya~NgasnAnakR^ittasminbrAhmaNAnAM kurUdvaha |
sa muktaH sarvapApebhyo ga~NgAsnAnaphalaM labhet || 54-22
bhUsurAnbhojayedyastu chaturdashyAM shubhe dine |
tasya viShNuH prasannAtmA dadAti svapadaM vibhuH || 54-23
ekasminbhojite vipre taddine shubhade nR^ipa |
vAjapeyaphalaM viddhi sAkShAtkR^iShNena bhAShitam || 54-24
kArtikyAM nR^ipa sharvaryAM dIpadAnaparo hareH |
ekaM vA pa~ncha chatvAri tasya pApaM nikR^intati || 54-25
yaH kuryAddIpadAnaM tu hyekamekaM dine dine |
mAsamekaM svakairvaMshairviShNulokaM vrajeddhruvam || 54-26
visheShaM tatra vakShyAmi kArtikyAM rAjasattama |
paurNamAsIti vikhyAtA hareH priyakarA tithiH || 54-27
dIpadAnaM vR^iShotsargamannadAnaM karoti yaH |
sarvAnvaMshyAnsamuddhR^itya sa viShNupadamashnute || 54-28
nigR^ihya cha baliM daityaM tena saMprArthito vibuH |
prAdAttasmai varaM devo mA bhaiShIrityuvAcha tam || 54-29
baliruvAcha
devadeva jagannAthapraNatArtipraNAshana |
tvadbhaktiH shAshvatI me.astu pAtAle niraye.api vA || 54-30
kArtikyAM paurNamAsyAM tu mAghamAse surottama |
medinImetya kR^ipayA tavtpUjAM kartumutsahe || 54-31
mamAgamanakAle tu yo gehaM pUjayetsudhI |
saMnidhau tava dIpena sa vai muktiM gamiShyati || 54-32
yA strI pativratA loke gR^ihaM dIpena pUrayet |
dIpaM pradakShiNaM kuryAtsA bhavedvai suma~NgalA || 54-33
ityukto daityarAjena devadevo janArdanaH |
tathetyuktvA tirobhUtaH so.api pAtALamabhyagAt || 54-33
tasmAttaM pUjayedvidvAnhariNA data vaibhavam |
harisAyujyamApnoti hariM saMpUjya bhaktitaH || 54-34
kArtikyAM dIpadAnena j~nAnavR^iddhirbhaviShyati |
j~nAnAnmokShamavApnoti tasmAttaM pUjayetsudhI || 54-35
ya idaM puNyamAkhyAnaM kArtikyAM shR^iNuyAdyadi |
bhaktimA.Nllabhate lokAndevagandharvasevitAn || 54-36
ata UrdhvaM pravakShyAmi dhanvAkhyAM rAshimAgate |
mArtANDe nR^ipashArdUla pUjAM vakShye hareH shubhAm || 54-37
dhanurmAsaM gateH bhAnau prAtaruthAya yo dvijaH |
hareH pUjAM prakurvANo labhate harimandiram || 54-38
dhanurmAse hareH prItiM mugdAnnaM guDasaMyutam |
yo.arpayetprAtaruthAya sa viShNupadamashnute || 54-39
purA devAsure yuddhe suraiH saMprArthito hariH |
bhuktvA prabhAte mugdAnnam daityAnadrAvayachCharaiH || 54-40
tadAprabhR^iti loke.asminviShNubhaktA janArdanam |
dhanurmAse visheSheNa pUjAM kurvanti yatnataH || 54-41
nishIthe kArtike mAsi harerdIpAdipUjanam |
prabhAte tu dhanurmAse yaH kuryAtsa tu muktibhAk || 54-42
puShye mAse cha rAjendra snAnadhyAnajapAdibhiH |
dIpanaivedyapUjAbhirnaro yAti surAlayam || 54-43
mAghasnAnaM prashaMsanti tathA bhUsuratarpaNam |
naivedyaM dIpapuShpAdairviShNoH kurvati bhaktimAn || 54-44
meShasaMkrAntikAle tu yaH kuryAddvijabhojanam |
hareH pUjAM cha rAjendra sa viShNupadamashnute || 54-45
chaitre mAsi site pakShe viShNupUjAparAyaNaH |
yo vipraM satataM bhaktya pUjayechcha sa muktibhAk || 54-46
vaishAkhe cha site pakShe tR^itIyAkhye shubhe dine |
brAhmaNAnbhojayedbhaktyA viShNulokaM vrajeddhruvam || 54-47
vaishAkhyAM paurNamAsyAM tu guDapAnIyamuttamam |
dadhyodhanaM nAlikeraM harerlokapradaM shubham || 54-48
guDodhanaM dadhirhavyaM ChatrachandanapAdukAH |
ye prayachChanti viprebhyo viShNulokaM prayAnti te || 54-49
ya idaM dharmacharitaM shR^iNoti satataM naraH |
sarvapApavishuddhAtmA yAti viShNoH padaM shubham || 54-50
May 2, 2009