Harivamsha, volume II, Appendix II, BORI, 1971
shrIgaNeshAya namaH
hari OM
itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @yahoo.com
sheShadharmaprakaraNam 56
bhAgavatalakShaNam
janamejaya uvAcha
kasya nAmAni puNyAni kIrtanIyAni nityashaH |
devatAnAM cha sarveShAM kasya bhakto vishiShyate || 56-1
kasyAyudhAni dhAryANi kashcha nityaM prapUjyate |
nR^iNAM bhavati kaivalyaM kasya nAmaprakIrtanAt || 56-2
vaishaMpAyana uvAcha
amumarthaM puraskR^itya saMpR^iShTo dharmasUnunA |
bhiShmo bhAgavatashreShThashchiraM dhyAtvA jagau vachaH || 56-3
bhIShma uvAcha
kailAsashikhare ramye devI devaM maheshvaram |
praNamya shirasA shaMbhuM pArvatI vAkyamabravIt || 56-4
pArvatyuvAcha
sarvaj~nastvaM jagatsAkShi~ncharAcharaguruH pitA |
sarvalokeshvaraH sAkShAtsR^iShTisthityantakAraNam || 56-5
vaiShNavAnAM cha mAhAtmyaM shrotumichChAmi shaMkara |
prAkR^itAnAM cha heyatvaM yathArthaM vada shaMkara || 56-6
Ishvara uvAcha
sAdhu sAdhu mahAdevI sAdhUnAM cha hitaiShiNI |
vaiShNavAnAM cha mahAtmyaM tava vakShyAmi suvrate || 56-7
sha~NkhachakrA~NgitAnbhaktAnyaH pUjayati mAnavaH |
sa sAkShAdviShNusAmIpyaM labhate nAtra saMshayaH || 56-7
viShNuchakrA~NgitaM vipraM yo bhUmAvabhivAdayet |
lalATe saktapAMsUnAM saMkhyA yAsti yAvati |
tAvatsamAH sa bhUpAla brahmaloke mahIyate || 56-8
sagotraM yadyapi shrAddhe chakrA~NgitabhujaM vadet |
sa sAkShAdviShNusAyUjyaM dvijaH prApnotyasaMshayaH || 56-9
sha~NkhachakrA~NgitaM vipraM dR^iShTvA yo hlAdito bhavet |
sa puNyalokamApnoti hyaihikaM sukhamashnute || 56-10
chakrA~NgitAnAM nAmAni yo vadetbhaktimAnnaraH |
sarvapApavinirmuktaH sa yAti paramaM padam || 56-11
chakrA~NgitAya viprAya yo bhaktyAnnaM dadAti cha |
annasaMkhyAni varShANi brahmaloke mahIyate || 56-12
viShnubhaktAya viprAya chakrachihnAya mAnavaH |
gocharmamAtraM yo dadyAdbhUmiM syAtsa tu rAjyabhAk || 56-13
viShuvAyanasaMkrAntiShUparAge tathA raveH |
cahkrA~NgitAya viprAya dAnAnmokShamavApnuyAt || 56-14
viShNuchakrA~NgitaM vipraM gandhapuShpAdibhirnaraH |
pUjayitvA mahAdevI viShNulokamavApnuyAt || 56-15
viShNuchakrA~NgitaM vipraM viShNumUrtimiva smaret |
so.api viShNumayo bhUtvA vaiShNvIM gatimApnayAt || 56-16
agnitaptena chakreNa bAhumUle tu lA~nChitAH |
dahanti sarvapApAni tUlarAshinivAgnayaH || 56-17
yasmiMshchakrA~NgitA viprA vasanti narapuMgavAH |
taddeshavAsinaH sarve vaiShNavatvaM bhajanti vai || 56-18
viShNuchakrA~Ngito vidvAnyasmindeshe vasetsukham |
sa desho matpriyaH puNyo vaiShNavAnAmatipriyaH || 56-19
viShNubhaktiratA mukhyAH sha~NkhachakrA~NgitA dvijAH |
kRIDArthamapi yadbrUyuH sa dharmaH paramo mataH || 56-20
yasmindeshe kR^itasnAnA vaiShNavAshchakralA~nChitAH |
tasminsnAnaM prakurvIta viShNulokamavApnuyAt || 56-21
yastu pApaprasakto.api viShNubhaktasya bhaktitaH |
pAdaprakShAlanaM kuryAdAtmashuddhikR^ideva saH || 56-22
chakrA~NgitAya mahate viShNubhaktAya dhImate |
bhikShAmAtrapradAnena vaiShNavIM gatimApnuyAt || 56-23
viShNubhaktAya viprAya mahAdevI mahAtmane |
mAShamAtrapradAnena muktiM yAnti hi mAnavAH || 56-24
sarvabhUtadayAyuktaM vaiShNavaM dveShTi yo naraH |
sa chaNDAlo mahAdevI rauravaM narakaM vrajet || 56-25
brahmahatyA surApAnaM steyaM gurva~NganAgamaH |
chakrA~Ngitasya nindA cha pa~nchaite tvatipAtakAH || 56-26
yaH putraH pitaraM dveShTi taM vidyAdanyaretasam |
viShNubhaktaM tu yo dveShTi taM vidyAdanyaretasam || 56-27
kiM tasya bahubhiH shAstraiH kiM tasya bahubhiH shrutaiH |
viShNubhaktivihInasya tapasA kiM prayojanam || 56-28
tIrthasnAnaphalaM nAsti mahAdAnaphalaM tadA |
avaiShNavasya viprasya sarvaM shashvadvinashyati || 56-29
yathA dArumayo hastI yathA charmamayo mR^igaH |
avaiShNavastathA viprastathA vyartho bhaviShyati || 56-30
rUpalAvaNyasaMyuktA mahAvaMshodbhavA dvijAH |
avaiShNavA na shobhante nirgandhA iva kiMshukAH || 56-31
sharIrashoShaNaM vyarthaM kR^ichChachAndrAyaNAdibhiH |
viShNupAdAmbujadhyAnahInasya puruShasya tu || 56-32
vidyAvinayasaMpanno vishAlakulasaMbhavaH |
viShNubhaktivihIno yashchaNDAlasadR^isho bhavet || 56-33
yasmindeshe durAtmAnaH prAkR^itAH pApakAriNaH |
vasantyaj~nAnino mUDHAstaM deshaM parivarjayet || 56-34
shikhAM yaj~nopavItaM cha chakrachihnaM cha kuNDale |
UrdhvapuNDrANi vastrANi daNDaM chaiva kamaNDalum || 56-35
etAni dhArayedvipraH shukladamShTro dR^iDhavrataH |
sAttvikaM bhAvamAstAya sthirachitto bhavetsadA || 56-36
samaH shatrau cha mitre cha tathA mAnAvamAnayoH |
shItoShNasukhaduHkheShu samaH sa~NgavivarjitaH || 56-37
anapekShaH shuchirdakShaH udAsIno gatavyathaH |
sarvArambhaparityAgI viShnubhakto vidhIyate || 56-38
yo na hR^iShyati na dveShTi na shochati na kA~NkShate |
tulyanindAstutirmaunI saMtuShTo yenakenachit |
aniketaH sthiramatirviShnubhakto vidhIyate || 56-39
sha~NkhachakradharaM devaM pItAmbaradharaM hariM |
sarvagaM manasA dhyAyanyaH sa vaiShNava uchyate || 56-40
vaiShNavaH puNyakarmA cha lokAnAM hitakAmadaH |
tasmAtsarveShu kAleShu pAlayatyakhilaM jagat || 56-41
nityaM pavitraH pUtAtmA vaiShNavaH pApanAshanaH |
shuddhasvarUpI bhavati sadA saMsmaraNAddhareH || 56-42
hR^itpadmakarNikAmadhye vaiShNavasya mahAmateH |
chidAnadamayo viShNuH prasanno bhavati dhruvam || 56-43
vaiShNavasya tu viprasya viShNuH sarvagato vibuH |
chidAnandamayo devI sAMnidhyaM kurute svayam || 56-44
nityaH sarvagataH sthANurachalo.ayaM sanAtanaH |
arUpI bahurUpI cha chitsvarUpI prakAshate || 56-45
bhaktiyogena papAni dahyante vaiShNavottamaiH |
shAtakumbhasya mAlinyamagninA dahyate yathA || 56-46
shravaNaM kIrtanaM viShNoH smaraNam pAdasevanam |
archanaM vandanaM dAsyaM sakhyamAtmanivedanam |
iti puMsAM hitA viShNorbhaktishcha navalakShaNA || 56-47
yudhiShThira uvAcha |
shrutaM sarvamasheSheNa nadIsuta pitAmaha |
idAnIM shrotumichChAmi bhagavadbhaktalakShaNam || 56-48
bhIShma uvAcha
viShNupUjAsu niratA viShNunAmaparAyaNAH |
viShNubhakterbhaktiratAste vai bhAgavatottamAH || 56-49
tatkathAshraveNe saktAH satkarmasu sadodyatAH |
satsu sevaM prakurvANAste vai bhagavatottamAH || 56-50
mAnAvamAne samatAmatirhyeShAM sadA bhavet |
shatrau mitre tathA cheShTe te vai bhAgavatottamAH || 56-51
mAtApitrorgurau ye tu grahArchanaparAyaNAH |
yatisevAparA ye cha te vai bhAgavatottamAH || 56-52
vaishvAnare tathA bhAnau gAyatryAM vaiShNave tathA |
yeShAmaShTAkShare bhaktiste vai bhAgavatottamAH || 56-53
dAne jape tathA viShNau tathA shrotriyabhojanaiH |
pUjane sammatiryeShAM te vai bhAgavatottamAH || 56-54
tirthe cha devayAtrAyAM puNyAsu tithiShu prabho |
shraddhA nirantarA yeShAM te vai bhAgavatottamAH || 56-55
sAlagrAmasya tIrthe cha tathA tIrthAbhiShechane |
yeShAM tu saMtatA bhaktiste vai bhAgavatottamAH || 56-56
satkathAshravaNe saktAH satkarmasu sadA ratAH |
satsu sevaM prakurvANAste vai bhAgavatottamAH || 56-57
ekAdashIvrataparA mAghasnAnaratAstu ye |
prAtaHsnAnaratA ye cha te vai bhAgavatottamAH || 56-58
purANapAThakA ye cha purANashravaNe ratAH |
tadvaktari priyA ye cha te vai bhAgavatottamAH || 56-59
AtmavatsarvabhUtAni ye pashyanti narottamAH |
mAne.avamAne cha samA matiryeShaM sushobhanA || 56-60
shatrau mitrau tathA dveShye te vai bhAgavatottamAH |
adAmbhikA gatAsUyAste vai bhAgavatottamAH || 56-61
snAne jape tathA home tathA shrotriyabhojane |
pUjane sanmatiryeShaM te vai bhAgavatottamAH || 56-62
tIrthe cha devayatrAyAM puNyAsu tithiShu prabho |
shraddhA nirantarA yeShaM te vai bhAgavatottamAH || 56-62
sALagrAmasya tIrthe cha tathA tIrthAbhiShechane |
yeShAM tu satataM bhaktiste vai bhAgavatottamAH || 56-63
vedAdhyanasaMpannAH sadA shAstravishAradAH |
pa~nchayaj~naparA nityaM te vai bhAgavatottamAH || 56-64
vishuddhaj~nAnasaMpannA nirmalA karmabhiH shubhaiH |
ekAdashIvrataparAste vai bhAgavatottamAH || 56-65
prAtahsnAne matiryeShAM gAyatryAM cha tathA ravau |
agnau vipre tathA deve te vai bhAgavatottamAH || 56-66
duHkhitAH paraduHkhebhyaH prahR^iShTAH parasaMpadA |
dayAvanto hi bhUteShu te vai bhAgavatottamAH || 56-67
charAcharAtmakaM vishvaM viShNumAyAvinirmitam |
viShNurUpeNa pashyanti te vai bhAgavatottamAH || 56-68
devadvijaguruprAj~nAnpitR^INnatha dine dine |
archayanti sadA bhaktyA te vai bhAgavatottamAH || 56-69
yatInAm sa~NgahinAnAM vratinAM brahmavAdinAm |
shuchInAmaviShaktAnAM viShayeShu nirantaram |
nArAyaNe jagaddhAmnI sadA saMsaktamAnasA |
yatkarmaniratAH shrAntAstasyAj~nAparivartinaH |
tatkathAshravaNe saktA vedAntaniratAshcha ye |
vidyAdAnaratA ye cha shAstreShu niratAshcha ye |
pauruSheNa cha sUktena viShNavarchanaparAyaNAH |
sAlagrAmArchanaparAH sadA samkalpavarjitAH |
ravisUktaparA ye cha te vai bhAgavatottamAH || 56-70
sammArjanaparA ye vai viShNuveshmani nityashaH |
dIpadAnaratAshchaiva te vai bhAgavatottamAH || 56-71
rudraM rudrAbhiShekeNa prINayanti cha ye dvijAH |
prayAnti harisAmipyaM viShNubhaktA bhavanti cha || 56-72
gItopaniShatsu ratA bhArate vaiShNave ratAH |
purANeShu tathAnyeShu viShNubhaktiyuteShu cha |
ye cha ga~ngAditIrtheShu te vai bhAgavatottamAH || 56-73
manvAdiShu cha shastreShu rAmAyaNakathAsu cha |
rAjavamshakathAbhij~nAste vai bhAgavatottamAH || 56-74
kR^iShNarAmakathAbhij~nA nArasiMhakathAsu cha |
kUrmavAmanamatsyAnAmavatArakathAsu cha || 56-75
viShNoH sarvAtmanaH kIrti pravadanti cha ye dvijAH |
parasparaM bhAvayantaste vai bhAgavatottamAH || 56-76
snAneShu tIrtheShu sadA makheShu
yonau cha bIjeShu mahatsu sevAm |
kurvanti ye vai nR^ipa bhAskare cha
te vai mahAbhAgavatapradhAnAH || 56-77
May 3, 2009
see bhagavdgItA , bhaktiyoga
anapekShaH shuchirdakShaH udAsIno gatavyathaH |
sarvArambhaparityAgI yo madbhataH sa me priya || 34-16
yo na hR^iShyati na dveShTi na shochati na kA~NkShate |
shubhAshubhaparityAgI bhaktimAn yaH sa me priya || 34-17
samaH shatrau cha mitre cha tathA mAnAvamAnayoH |
shItoShNasukhaduHkheShu samaH sa~NgavivarjitaH || 34-18
tulyanindAstutirmaunI saMtuShTo yenakenachit |
aniketaH sthiramatir bhaktimAn me priyo naraH || 34-19