Harivamsha, volume II, Appendix II, BORI, 1971 shrIgaNeshAya namaH hari OM sheShadharmaprakaraNam - 6 itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @yahoo.com annadAnaprashaMsA vaishaMpAyana uvAcha godAnasya phalaM shrutvA dharmarAjo mahAmatiH | punarevAparaM dharmaM paprachCha dvijasaMsadi || 6-1 yudhiShThira uvAcha lokanAtha namaste.astu namaste bhaktavatsala | trAhi maM puNDarIkAkSha dharmashAstropadeshataH || 6-2 sarveShAmeva dAnAnAM yaddAnaM sumahatphalam | sadyastuShTikaram chaiva sarvapApapraNAshanam || 6-3 tvameva vetsi tatsarvaM lokanAtha yadUttama | tvadbhR^ityAnpAhi dharmAtmansatkathAshravaNena cha || 6-4 shrIbhagavAnuvAcha vakShyAmi pANDavashreShTha dAnAnAmuttamaM varam | sadyastuShTikaraM puNyamAyurArogyavardhanaM || 6-5 annadAnAtparaM dAnaM nAsti kiMchijjagattraye | annena jAyate loko hyanne prANAH pratiShThitAH | tasmAdannAtparaM dAnaM nAsti pArtha hi me matam || 6-6 adya te.ahaM pravakShyAmi itihAsaM purAtanam | shR^iNvatAM sarvapApaghnaM bhuktimuktiphalapradam || 6-7 purA kila mahArAja brAhmaNo vedabhUShaNaH | sarvashAstrArthasaMpanno bahuputro mahAdhanI || 6-8 atithipriyakR^innityaM bandhUnAM hitakR^innR^ipa | annamevaparaM dAnaMmityuktvAsau karoti cha || 6-9 durbhikShe vA subhikShe vA hyannameva sadA dadat | dvijashUdrAntavarNAnAM prabhR^iShTAnnaM dadAti cha || 6-10 annadAnaM dR^iDhaM kR^itvA sthite tasminmahAtmani | suraloke.atha gandharvAH kIrtayanti sma taM dvijam || 6-11 etachChrutvA devapatiH parIkShAyAM samutsukaH | AjagAmAtha viprasya mandiraM bahupUjitam || 6-12 saMdishya cha mahAmeghAnpuShkalAvartakAndrutam | vR^iShTimutpAdayAmAsa saptarAtraM nirantaram || 6-13 jalAkulamabhUtsarvaM dashayojanamAtrakam | tasminkAle.apyasau devashchAyayau viprarUpadhR^it || 6-14 kR^ishaH kha~njo yaShTihastaH sUkShmadR^iShTiH kShudhAturaH | svastItyuktvA yayAche.annaM ghargharAghoShasaMyutaH || 6-15 viprarUpadharaM devaM dR^iShTvA rAjendra dharmavit | pratyuthAnAbhivAdAbhyAM pAdau chApi prapIDya cha || 6-16 uvAcha matimAndharmI brAhmaNeShu dR^iDhavrataH | kR^itArtho.asmi mahAbhAga bhavadAgamanena hi || 6-17 kulaM vittaM shrutaM gehaM putrapautrAdayaH suhR^it | sarve te mama patnyashcha dhanyA eva tvadAgame || 6-18 pitaro me mahAbhAga gAvo me janma chaiva hi | dhanyA evAgnayaH sarvA bhR^ityA janmAntarANi cha | idAnIM sudinaM jAtaM jIvitaM cha sujIvitaM || 6-19 evaM vadati viprendre tasmindhArAkule dine | agniM prajvAlya yatnena sAdhvI pAkamathAkarot || 6-20 tataH prakShAlya viprendraH padau tasya dvijasya cha | tadannaM pAtrasAtkR^tvA viShNubuddhyA nanAma ha || 6-21 tasminnavasare shakro bahurUpI sureshvaraH | manasAchintayaddevAMste.api tatra samAgatAH || 6-22 brahmarUpA mahAtmAno jvalanArkasamaprabhAH | annaM yayAchire vipraM svastItyktvA samuchChritAH || 6-23 bhoktuM samudyataH sakraH shrutvA tu karuNAM giram | surANAM tu samAhUya vachanaM chedamabravIt || 6-24 shR^iNuShva madvacho vipra te sarve kShuditA bhR^isham | taishcha sArdhamahaM bhoktumichChAmi na cha tairvinA || 6-25 tachChrutvA vachanaM tasya brAhmaNo.atithivatsalaH | kuru pAkaM kShaNena tvamiti patnImabhaShata || 6-26 brAmaNyuvAcha kiM karomi cha dharmAtmannindhanaM nAsti madgR^ihe | kShuditA brAhmaNashreShThA yadupAyaM vadasva tat || 6-27 brAhmaNa uvAcha vastrANi cha bahUnyatra ghR^tatailaghaTastathA | saMyojya vartikAM teShu dIpayasva samR^iddhavat || 6-28 vaishaMpAyana uvAcha bhartR^ivAkyaM tathA shrutvA vastramekaM yathA bhavet | ghR^itaM tailaM tu niHsheShaM tathA sAdhvI chakAra ha || 6-29 sarvAbhAve patiM prAha shrUyatAM vachanaM prabho | vastrAjya tailam niHsheShaM mA bhUtkiM karavANyaham || pAkashcha nAbhavadvidvankartavyaM kimataH param || 6-30 shrIbhagavAnuvAcha shrutvA vachaH punastasyAH kopAtsaMraktalochanaH | abravItparuShaM vAkyaM sAkShaddevena choditaH || 6-31 duHkhitAshchaiva tiShTanti kShuditA brAhmaNottamAH | pAdau prasArya te chAgnau kuru pAkaM hi durjane || 6-32 pativAkyaM tadA shrutvA prItA sAdhvI nR^ipottama | tathAkarotsvapAdau cha tailasechanacharchitau || 6-33 pAkastadAbhavaChIghraM ja~NghANDena vahninA | sA sAdhvI veda nAkiMchinnaiva vindati nAdunot || 6-34 patistu pAkakartA cha kR^itvA pAkAnanekashaH | tataH prakShAlya pAdau cha pUjayAmAsa chAkShataiH || 6-35 prasArya bhAjanaM dIpaM sthApayitvA sa dharmavit | dAtumannaM samArebhe saMbhramAdavichArayan || 6-36 tataH purandaraH prAha brAhmaNaM vigataspR^iham | patnIM samAnayasveti hyannaM sA dAtumarhati || 6-37 patnyA virahite gehe vastumadya na shakyate | bhoktuM kimuta viprendra gR^ihiNI gR^ihamuchyate || 6-38 yasya bhAryA gR^ihe nAsti sadvR^ittA dharmachAriNI | araNyaM tena gantavyaM yathAraNyaM tathA gR^iham || 6-39 patnyA virahite gehe bhartuH saukhyaM na vidyate | tathaiva dvija sarveShAM madvidhAnAM kimuchyate || 6-40 atithInAM yathA sAdhvI prItA dAsyati putravat | prItA bhavanti te devAH karmashraddhAsamIpsavaH || 6-41 maunaM balaM hi yogInAM dvijAtInAM shrutaM balam | patnI balaM gR^ihastAnAM pakShau vai pakShiNAM balam || 6-42 annaM balaM manuShyANAM puruShANAM dhanaM balam | rAjA balaM durbalAnAM yodhAnAM tu dhR^itirbalam || 6-43 chakShurbalaM hi jantUnAM dharmaM vai saMpadAM balam | shIlaM balaM hi nArINAM gR^ihiNI gR^ihamedhinAm || 6-44 tasmAttvaM balahInashcha kiM karoShi vR^ithA mama | bhAryA na chettu yAsyAmastiShTha tvaM tu sukhaM dvija || 6-45 iti devapatervAkyaM shrutvA bhItisamanvitaH | dhyAtvAtha mAM viveshAshu pAkashAlAM kurUdvaha || 6-46 pAriplavAkShIM veShtantIM bhuvi dInAM sumUrchChitAm | hInaja~nghAM svakAM bhAryAmidaM vachanamabravIt || 6-47 aho.ahaM pApadhIrnityaM krUravA~N nirghR^iNo.asuraH | anukUlAM svakAM bhAryAmIdR^ishIM karavANi yat || 6-48 aviveko hi sarveShAmApadAM paramaM padam | vivekarahito yastu pashureva na saMshyaH || 6-49 atarkayantaM vidvAMsamapi shAstravishAradam | pravishanti yathA nadyo duHkhAni cha mahArNavam || 6-50 ityuktvA tvaM kShamasveti madvachaH paruShAkSharam | abravItpunarevAshu kalyANIM tAM pativratAm || 6-51 kimidam suvrate sAdhVi prAkR^itastrIjano yathA | AgatAnatithInsarvAnpAlayasva cha mAmiha || 6-52 tvayA vinA katham vastumutsahe dharmachAriNi | kAlo hyayaM naiva dR^iShTo noktapUrvaM mayeddR^isham || 6-53 tvaM dharmastvaM priyAH prANAH devatA cha tvameva me | atithInAmayaM dharmastvayyeva cha nivartate || 6-54 evamuktApadatbhUmau shokamohasamanvitaH | utthitA puruhUtasya kR^ipayA sA pativratA || 6-55 vismitA jAta ja~NghorU jAmbUnadavibhUShitA | bhojayAmAsa tAnsarvAnbrahmarUpadharAnsurAn || 6-56 tR^iptAH pramuditAH sarve sukhAsInA dvijottamAH | bhartAramAnayasveti tAmUchurdharmanandana || 6-57 shokArNave patiM dR^iShtvA patitaM taM suduHkhitam | kimetaditi sA sAdhvI vyAjahAra suduHkhitA || 6-58 kiM tvaM shochasi kalyANa nitarAM prAkR^ito yathA | bhuktvA tuShTA dvijavarAH kariShyantyAshiShaM shubhAm | teShAM sakAshaM gachCha tvaM prArthayasva shubhAndvijAn || 6-59 shokasthAnasahasrANi bhayasthAnashatAni cha | divase divase mUDhamAvisanti na paNDitam || 6-60 shrIbhagavAnuvAcha svapnadR^iShTeva tatsarvaM vichintya cha muhurmuhuH | gatvA praNamya tAnsarvAnuvAcha kurunandana || 6-61 adya me saphalaM janma bhavatpAdAbhivandanAt | adya me vaMshajAH sarve yAtA vo.anugrahAddivam || 6-62 patrashAkAdidAnena kleshitA yUyamIdR^ishAH | tatkleshajAtaM chitteShu vismR^itya kShantumarhatha || 6-63 evamuktvA nanAmAshu sa vipro vai punaH punaH | jyotirmayAMstadA dR^iShtvA vismayaM paramaM gataH || 6-64 tato devapatiH prAha prahasanbrAhmaNottamam | tR^ipto.asmi devAstR^ipyanti mAmindram viddhi dharmabhR^it || 6-65 devA hyete vayaM prAptAstvatparIkShAbhilipsavaH | yAvasthito.ahaM svarloke tAvattvaM sthitimeShyasi || 6-66 tava dharmasya viprendra pratyUho na bhaviShyati | ityuktvA tAM dharmapatnImabhinandhya muhurmuhuH | tirodadhe sa sutrAmA devaiH sArdhamariMdama || 6-67 sa vipro bhAryayA sArdhaM bhuktvAH bhogAnyathepsitAn | ante jagAma svarlokaM bhAryayA saha dharmaja || 6-68 tasmAttvamapi rAjendra dadasvAnnaM narAdhipa | annadAnena te svargaM bhaviShyati na saMshayaH || 6-69 bhaktyA paramayAH yuktaH striyAH sArdhamariMdama | sapatnIko yathA viprastathA tvaM kIrtimeShyasi || 6-70 IshvaraH sarvabhUtAnAM hR^iddeshe samavasthitaH | tasmAdatithayaH pUjyA bhoktA cha parameshvaraH || 6-71 yasya gehe yadA tuShTo hyatithIrbhakShyabhojanaiH | tadA devAshcha tuShyanti tasmAdannaprado varaH || 6-72 vaishaMpAyana uvAcha ityevamuktvaMitevamuktvaM yadupuMgavena dharmaM mahAtmA kurunandanashcha | punastathovAcha nipatya mUrdhnA pAdAravindaM paramasya puMsaH || 6-73 November 23, 2008