Harivamsha, volume II, Appendix II, BORI, 1971
shrIgaNeshAya namaH
hari OM
sheShadharmaprakaraNam 8
itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @ yahoo.com
kanyAdAnaprashaMsA
yudhiShThira uvAcha
shriyaH pate namastubhyaM vR^iShNInAM vaMshavardhana l
tvameva sarvashAstrANi vedAshchApi mahAmate ll 8-1
tasmAttvAM prArthayAmyadya pAtuM dharmAmR^itaM prabho l
pAlayasva cha dharmeNa shAstreNa jagatIpate ll 8-2
kanyAdAnaM prashaMsanti munayaH puNyadarshinaH l
dharmaM tam vada tathvena lokanAtha namo.astu te ll 8-3
dAnasya ko vidhistasya kaH kAlaH samudAhR^itaH l
tvameva vetsi tatsarvaM kR^iShNa saMprati kathyatAm ll 8-3
bhagavaMstvadvachaH satyaM hitaM paramapAvanam l
asmAkaM hitakR^innityaM sAkShAjjagataH prabhuH ll 8-4
kA.NllokAnsamavApnoti kanyAdAtA surottama l
tadbhavAnvetti tattvena vada saMprati me.anagha ll 8-5
shrIbhagavAnuvAcha
sAdhu pR^iShTaM mahAbhAho tvayA kurukulottama l
dhramashrave yathAprItistathA khyAtirbhaviShyati ll 8-6
surUpAya sushIlAya kulInAya nirogiNe l
kanyAM dadyAchChubhA.NllokA.Nllabhate nAtra saMshayaH ll 8-7
sushrutAya daridrAya shrotriyasyAtmajAya cha l
yo dadyAttu svakAM kanyAM brahmalokaM sa gachChati ll 8-8
kanyAbhAve dhanaM dattvA vivAhaM kArayedbudhaH l
na tasya lokAH kShIyante yAvadAchandratArakam ll 8-9
viShuvAyanasaMkrAntau chandrasUryaparAgayoH l
puNyakShetre puNyatIrthe kanyAdo mokShamashnute ll 8-10
pitR^idevagaNAstAta kanyAdAnAtsupUjitAH l
gandharvaiH stUyamAnAste prayAnti mama mandiram ll 8-11
atraivodAharantImamitihAsaM purAtanam l
sarvapApaprashamanamAyurvardhanakAraNam ll 8-12
purA kR^itayuge rAjan narmadAyAstaTe shubhe l
dharmavrato mahAnAsItkauNDinyakulasambhavaH ll 8-13
shAnto jitendriyo vidvAnvedavedA~NgapAragaH l
agnihotrI sadAmaunI tasminnAste tapovane ll 8-14
sa kadAchinmahAbhAgaH shiShaiH saha jitendriyaH l
vanaM jagAma dharmAtmA hyedhAnAhartumudyataH ll 8-15
kandamUlaphalAkIrNe samitpuShpakushAvR^ite l
indhanArthaM visR^ijyaitAnvanamanyadupAvishat ll 8-16
mahAvarAhanichayaiH kastUrImR^igasevitam l
shArdUlaiH shvApadaiH siMhairgajairasvairvR^ikairapi ll 8-17
R^ikShajambUkanAgaishcha vAnarIchamarIgaNaiH l
DakinyAdigaNaiH krUrairvR^ikanAdairanekashaH ll 8-18
mahAghorairajagarai rAkShasaiH pishitashanaiH l
evaM bahuvidairanyairjantubhiH parivAritam l
pashyanvanaM bhayakaraM pravivesha mahAmatiH ll 8-19
vanashobhAM kvachitpashyaMstiShTannAsIna eva cha l
shushrAva cha mahAnAdaM rakSha rakSheti chAgrataH ll 8-20
tena shabdena mahatA vismayaM paramaM gataH l
bhayaMkare mahAghore mandaM mandam chachAra ha ll 8-21
tamanveShTumanA vipraH kimchiddUratare nR^ipa l
vR^ikShavallIsamAkIrNaM kUpamekaM dadarsha ha ll 8-22
kaNTakIdrumasaMkIrNaM drumairAchChAditaM mahat l
huMkAranAditaM ghoraM mahoraganiShevitam ll 8-23
taM dR^iShtvA sahasA rAjankiMchitsAdhvasasaMyutaH l
AshramaM punarAgantumupachakrAma dharmavit ll 8-24
tasminnavasare rAjanmahAkUpe mahAsvanaH l
AyAhi pashya rakSheti tadArAduthito bhR^isham ll 8-25
shrutvA tadadbhutAkAraM punarvIkShya mahAbalam l
ko bhavAnvada tattvena kiM karomIti chabravIt ll 8-26
ityAkarNya vachastasya tadArAddhUma utthitaH l
tasmAtkUpAtsamAkR^iShya mA bhaiShirityuvAcha tam ll 8-27
dharmavrata mahAbhAga hyasmAnpashya mahAmate l
pitR^InetAMstvadIyAnvai viddhi tathyaM bravImi te ll 8-28
dharmavrata uvAcha
kimarthamatra sthIyante yuShmAbhiH pitR^imUrtibhiH l
pitR^ilokaM visR^ijyaiva satyamevaM bruvantu me ll 8-29
pitara UchuH
yenemAmIdR^ishIM praptA gatiM gatimatAM vara l
vakShyAmo vayamadyaiva shR^iNu nAnyamanA hi tAm ll 8-30
asminkule mahAbhAga dharmiNo naiva santi hi l
tasmAdimAmavasthAM vai prAptA eva na samshayaH ll 8-31
annadA gR^ihadAshchaiva bhUpradA gopradAstathA l
ga~NgAsnAnaratA naiva ga~NgAyAM piNDadAstathA ll 8-32
puNyatIrtharatA naiva satpAtre dAnatatparAH l
tiladA ghR^itadA naiva annadA jaladAstathA ll 8-33
ayane viShusaMkrAntau vyatipAte tathAShTake l
somasUryoparAge cha nArchayanti hi kiMchana ll 8-34
na smaranti pitR^IMstAta kathaM kurvanti te.adhunA l
pa~nchayaj~naparAshchaiva hyAtitheyA na santi hi ll 8-35
vAsantike tathA kAle jaladAH puNyadA na cha l
vasudA na tu dharmiShThAstathA tAmbUladA na cha ll 8-36
shAkamUlaphalAnAM tu dAtAro naiva santi hi l
prAtaHsnAnaratAshchaiva madhyAhne snAnatatparAH ll 8-37
kArtttike mAsi mAghe cha dIpadA devaveshmani l
naiva santi hi yajvAno tvadR^ite vatsa saMprati ll 8-38
upavAsaratA naiva hyekAdashyAM shubhe dine l
anantaphalade mAghe hyekabhuktaratA na cha ll 8-39
upavAsaratA naiva shivarAtrishubhe dine l
vR^iShotsargaM na kurvanti kArttike mAsi kanyadAH ll 8-40
naiva santi hi dharmAtmannuparAge tathAnnadAH l
mAghasnAnaratA naiva vyatipAtavrate parAH l
svakarmaniratAshchaiva naiva santi hi kechana ll 8-41
purANadharmashAstraj~nA vedavedA~NgapAragAH l
purANashravaNe saktAH kShaNamAtramapi dvija ll 8-42
purANe bhaktimantashcha shrautasmArteShu tatparAH l
arkadviparvarAtrIShu hyekabhuktiratA na cha ll 8-43
kanyAgate yadA sUrye pitR^Inna pRINayanti cha l
j~nAnino viShNubhaktAshcha sUryabhaktAstathA na cha ll 8-44
agnishushrUShavashchaiva kAle kAle na santi hi l
shushrUShavashcha mahatAM sevakAH keshavaM prabhum ll 8-45
abhiShekaratA naiva viShNau rudre mahAmate l
rudrapauruShasUkte cha japashIlA na santi hi ll 8-46
adhyAtmashAstrapaThane namaskAre vivasvataH l
saurArdhyaniratA viprA naiva santi hi matkule l
tenemAmIdR^ishIM prAptA gatiM dharmabhR^itAM vara ll 8-47
shrIbhagavAnuvAcha
etAndharmAMstadA shrutvA kampamAno mahAmatiH l
kShamadhvamiti matkarma papAta bhuvi mUrChitaH ll 8-48
vaishaMpAyana uvAcha
AshvAsya vipraM te devAH pitR^imUrtidharAH shubhAH l
maivaM te.apyuktamAtre tu vismito brAhMaNo.abravIt ll 8-49
brAhmaNa uvAcha
kiM karomi cha he tAta yuShmAkamapi yatpriyam l
tatsarvamadya me yUyaM bruvantu hyavisha~NkayA ll 8-50
yena dharmeNa yuShmAkam brahmaloko bhaviShyati l
tadadya eva vaH prItyai yatiShye kartumuttamam ll 8-51
pitara UchuH
pitR^INAM mokShadaM dAnamasaMkhyAtaM mahItale l
tathApi shR^iNu vakShyAmaH sarvadAnaphalAtmakam ll 8-52
brahmaNA hi purA dattaM pitR^INAM muktaye.anagha l
vakShyAmastadvachaH satyaM shlokarUpastavAgrataH ll 8-53
dAsyanti yadi kanyAM svAM sarvadAnaphalAtmikAm l
yuShmAkaM svaprasUtAM vai brahmaloko bhaviShyati ll 8-54
kanyAbhAve svakAddravyAdvivAhaM kArayanti ye l
teShAmapi pitR^INaM cha brahmaloko bhaviShyati ll 8-55
svayaMbhuvA purA dattaM pitR^imuktikaraM paraM l
tadAprabhR^iti dharmiShThA vA~nChanti pitaro.anisham ll 8-56
brahmalokapradaM hyetatkanyAdAnamanuttamam l
pashya kUpaM mahAbhAga pUritaM viShajantubhiH l
dhUmAkulAnkR^ishAndInAnprArthyamAnAMstilodakam ll 8-57
na kR^itaM chedidaM nUnaM bhavadbhirlokaviShrutaiH l
asmin kUpe vayaM magnA jIrNadUrvAsthitA dhruvam ll 8-58
tadgaCha sAdho tatsarvaM kArayasvAsmadAj~nayA l
svasti te.astu gamiShyAma ityuktvAntardadhustadA ll 8-59
brAhmaNo vismayAviShTaH praNamya cha muhurmuhuH l
svAshramaM prApa dharmiShThaH shiShaiH saha mahAmate ll 8-60
sarveShAmapi viprANAM tannivedya yudhiShThira l
kArayAmAsa tatsarvaM vipraiH sarvernarairapi ll 8-61
tasmAttvamapi rAjendra bahu dattvA vasu svakam l
kArayasva vivAhaM vai viprAnviprahite rataH ll 8-62
pitarastR^iptimeShyanti devAstR^iptvA bhavanti hi l
kanyAdAnAchcha te vr^iddhirbhaviShyati na saMshayaH l
sarvadAnaphalaM te.astu kanyAdAne yudhiShThira ll 8-63
shrAddhakAle nu yo vipraH kIrtayotpitR^isaMnidhau l
pitarastR^iptimeShyanti so.api pApaiH pramuchyate ll 8-64
vaishaMpAyana uvAcha
idaM rahasyaM paramaM pavitraM
yaH shrAvaydbrahmasabhAsu vidvAn l
j~nAtairapi j~nAnakR^itairaghaughaiH
sadyo vimuktaH suralokameti ll 8-65
November 27,2008