harivaMsha, Volume II, Appendix 1, pp.41-54, BORI 1971 11 itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @ yahoo.com gokule gopAnAM vyAdhyupadravaH 11a (pp. 41-45) vaishaMpAyana uvAcha tau tu vR^indAvanaM prAptau vasudevasutAvubhau | chareturvatsayUthAni chArayantau svarUpiNau || 11a-1 pravishya cha mahAraNyaM tadA vR^indAvanaM vanam | remire suchiraM kAlaM yatheShTaM sahakeshavAH || 11a-2 gAvashcha kShIrasaMpannA mahiShyashcha sunirvR^itAH | tasminkAle tadA cheruH savatsAshcha yathAsukham || 11a-3 atha trayodashe varShe vardhamAne cha keshave | saMprApto dharmasamayaH kR^iShNe vR^indAvane sthite || 11a-4 gate cha bhAskare kAShThAmuttarAM tIkShNadIdhitau | marIchyo dikShu sarvAsu prasR^itAstIkShNavarchasaH || 11a-5 lobhayantyo mR^igA~nshashvattikShNarashmau divAkare | dAvadagdhavibhinnebhyaH kIchakebhyo vinirgatAH || 11a-6 saptArchiSho giriM dagdhamudabhUvannitastataH | ruravastarakShavashchaiva dagdhadehA davAnalaiH || 11a-7 ku~njarA gharghararavA dharmakAlavilolitAH | dharmavAtasamAkrAntA vinedurvisvaraM ravam || 11a-8 kR^iShNalAH pAkanirbhinnA vanavAyuvidAritAH | petushcha sarvataH pR^ithvIM raktapAtA ivAdriShu || 11a-9 reNavo bahulA bhUmernetramArgavirodhinaH | tasmAMsIva hi gopAnAM dR^iShTiM pidadhire muhuH || 11a-10 gopAshcha dharmasaMtaptAH madhyaM yAte divAkare | vaneShu drumamUleShu gAshcha saMkAlya tasthire || 11a-11 gopyaH kumbhIH samAdAya nIraiH pUrNAH samantataH | uShNarashmikaraistaptAshChAyAmAshritya tasthire || 11a-12 vastrairjalArdraiH satataM vAhayantyaH kuchAnpR^ithUn | jalabindhUndR^itigatA~nshItalAnamalAnmuhuH || 11a-13 AdAya pathi gopAlA AsyashoShaM nirAsire | mR^iNAlairdehajaM rUkShaM nIDasthAshcha vihaMgamAH || 11a-14 atyuShNagharghararavAH shuShkaparNanivAsinaH | vinedurbhR^ishasaMtaptA dAvarUkShaiH samAhatAH || 11a-15 puShpairvaibhItakairbhinnA janaprANA haraiH samam | kiMpAkaphalagandhADhyAH kAlayanto mR^igadvijAn || 11a-16 itaH kvachittataH sadyastato.anyatra tataH punaH | vAtA vavurmahAvegAH kAlayanto rajo dishaH || 11a-17 AgneyaM teja evaitatprasR^itaM mAdhavasya ha | vardhamAne mahAdharme jagataH shoShahetuke || 11a-18 keshave jagatAM pAle sthite vR^indAvane vane | vyAdhirgopakule tatra babhUva tumulo mahAn || 11a-19 vyAdhayo vividhAkArA goShu gopAlakeShu cha | prAdurbabhUvurbahavo dharmakAla upasthite || 11a-20 mahiShAshcha bhR^ishaM taptA jvarAtisAramUrchitAH | sahasA prapatanti sma vajrabhinnA nagA iva || 11a-21 stabdhalomAkShipakShmANo lambakarNashirodharAH | sravadakShimukhaghrANA dantaiH kaTakaTAyitaiH || 11a-22 apUrvavarNAH pashavo nechChanto yavasaM tR^iNam | abhIkShNaM chapalA~NgAshcha parinimnAkShimaNDalAH || 11a-23 krandamAnAshcha tiShThanti shayitAshcha sahasrashaH | bhUmau paripatanti sma sraMsayantaH shakR^intyapi || 11a-24 evaMvidhairahobhishcha pa~nchaShaishcha dinairabhUt | mahiShaNAM gavAM chApi dAruNaM mR^ityusaMshayam || 11a-25 apUrvamevaM sahasA gopAlAnAmabhUdbhayam | pAlayAne tu govinde gopAlaiH saha gogaNam || 11a-26 savatsAnAM gavAmevaM vyAdhayashcha pR^ithagvidhAH | apraj~nAtAH pradR^ishyante vR^iddhagopAlapaNditaiH || 11a-27 mantraishcha bheShajairmukhyairbhiShajaH shAstrayuktibhiH | yatamAnAshcha gopAlA na shekustAnnivAritum || 11a-28 kR^itvA chA~NgeShu dahanaM sirAvedhAMshcha tadvidaH | kurvANA bahudhA yantraM na vyAdhInpratichakrire || 11a-29 tato viShaNNamabhavadgopAlAnAM tadA kulam | savR^iddhabAlaM sastrIkaM vyAkroshavyAdhinA svayam || 11a-30 bhR^ishamArtamabhUtrastaM saMnipAtajvarArditam | sarvamarmAtigatayA mahAvedanayA yutam || 11a-31 pIDitAH piTakAbhishcha grathitAH sarvatastanum | sirAsthimAMsaM nirbhidya prAdurbhUtaiH savedanaiH || 11a-32 niShkriyAbhistathAnyAbhirvyAdhibhirbhR^ishapIDitAH | vipannA vR^iddhagopAlAH sagoyUthAstvavApatan || 11a-33 gopAlAshcha tathAnye cha ye cha tadvanavAsinaH | sarve paripatanti sma pibanto yamunAjalam || 11a-34 yamunAtIrajenAshu spR^iShTA sarve cha vAyunA | vyAdhirUpairbahuvidhairbhR^ishamArtAstadAbhavan || 11a-35 sarIsR^ipAshcha vyAlA ye mR^igAH sarve cha pakShiNaH | prANino vividhAkArA yAmunaM vanamAshritAH || 11a-36 te sarve mR^itasaMkalpA mR^itAshchaiva sahasrashaH | gopAlAH saha gobhishcha paripeturdisho dasha || 11a-37 sarve saMghUrNanayanA nishchesShTA mUrChitA bhR^isham | peturvanacharA rAja~njIvanto.api mR^itA yathA || 11a-38 apAnamUtradvArebhyo mukhanAsAkShikarNataH | shoNitaM lomakUpebhyo jantavaH sasR^ijurbahu || 11a-39 sarveShAM prANinAmantaH samantAtsavraNairmukhaiH | ashakyamambu vAhartuM kiM punarbhojanAdikam || 11a-40 dantAshcha viprashIryante keShAMchinna cha bhAShaNam | rasanodgIryate kaNTaiH samantAtsavraNairapi || 11a-41 durgandhaM duHsahaM tatra prAdurAsIdvisheShataH | sarveShu samavAyeShu duShprekShyaM cha samantataH 11a-42 AkroshabahulaM chAsItsarvato yamunAtaTe | naragomR^igayUthAnAmArtAnAM sarvatodisham || 11a-43 nAhAraM bhu~nchate gAvo nauShadhaM na cha khAdanam | shvAsamAtraM vrajaM sarvaM shayitaM gogaNaiH saha || 11a-44 evam gate vraje tasmi~nshvAsamAtre sthite nR^ipa | atha kR^iShNashcha rAmashcha kaishchidgopaiH sahAparaiH | pR^ithaganyatra saMvAsamAdAvevAbhyarochatAm || 11a-45 bAlo.api buddhyA saMchintya kR^iShNaH kamalalochanaH | idamatretikartavyamiti nishchitavAnprabhuH || 11a-46 kroshamAtramatikramya parvatenAntarIkR^itaH | paraH shataiH svasakhibhirnIrogaH samapadyata || 11a-47 mR^ichChilAsharkarAvR^ikShatR^iNakAShTalatAguNaiH | bhuvaH saMstAnamAlokya khAnayAmAsa medinIm || 11a-48 utpAdhya salilaM kR^iShNaH svayUthyaiH saha gogaNaiH | tajjalaM sa pipbankR^iShNo nIrogaH samapadyata || 11a-49 taddR^iShTvAnye cha gopAlAH shaktyAlpatarayA yutAH | prayANamanutiShTanti teShAM kR^iShNo.abhavadgatiH || 11a-50 nandagopo yashodA cha putrau dR^iShtvA nirAkulau | bhR^ishamArtiyutau chAstAmantaH pritiyutAvapi || 11a-51 bandhuvargo.api sumahAnnandagopasya chAbhavat | tamavekShya bhR^ishaM tapto nAbhavatkR^iShNasaMnidhau | 11a-52 anena bandhuvargeNa saha me godhanena cha | mR^iyeyaM chAhamapyatretyevaM matirajAyata || 11a-53 atha kR^iShNashcha rAmashcha jvaritau pitarau tadA | shrutvaiva paramodvignau vyathitau kila tau sthitau || 11a-54 bandhuvargaM cha sakalaM godhanaM cha tathAgatam | dR^ishtvA paramasaMtrAsamAgatau balakeshavau || 11a-55 December 6, 2008 11b (pp. 46-51) vaishaMpAyana uvAcha atha tasyAmavasthAyaM gopAlAnAM vayotigaH | videhAtAgataH kashchittasminkolAhale kila || 11b-1 sa bandhuvargaM saMprekShya godhanaM cha tathAgatam | provAchAmR^itasaMkalpaM vAkyaM vidvAnsamAgataH || 11b-2 vayaM pashUnsamAshritya jIvAmo vigatajvarAH | pashUnAM cha patirdevaH sarvathA vRIShabhadvajaH || 11b-2 tasyArchanavidhiM shIghraM kurudhvaM govR^iShasya cha | yena shAntimavApsyAmo na mantrauShadhapauShTikaiH || 11b-3 brAhmaNA~nshrutasaMpannAnsamAhUya yathAvidhi | asminsaMnihite sthAne sabhyagarchAma shaMkaram || 11b-4 ityuktAH kulavR^iddhena te gopAH kR^iShNamAshritAH | tathA chakrurdvijendrAMshcha samAhUyArchanAvidaH || 11b-5 upahArairnamaskArairarchanAbhiranekadhA | suprItamanaso viprAstathA chakruryathAkramam || 11b-6 havirbhiH pAyasaishchApi ghR^itena payasAmbunA | saMtarpayanto vishveshaM hutvA chAgnau vR^iShadvajam || 11b-7 devIM skandagaNAMshchaiva govR^iShaM nandikesvaram | vinAyakaM cha saMpUjya stutibhishchAstuvanharam || 11b-8 mantrairmAhesvarairevaM shAntima~NgalayuktibhiH | pUjayanti sma viprendrAstatbhaktA bhaktavalsalam || 11b-9 puShpairgandhaishcha dhUpaishcha dIpaishchaiva samantataH | pR^ithakpR^ithaksamarchanti brAhmaNA vedapAragAH || 11b-10 archA mUrdhni kR^itAstisraH saptarAthraM cha saMtatam | pR^ithaggoghR^itadhArAstu yathAvidyupapAditAH || 11b-11 teShvevAhaHsu viprendrAH saMhitAdhyayane ratAH | tribhirvedaistathA chakrurmahAdevaprasaktaye || 11b-12 gAnaishcha kechidgAyanti shaMkaraM vR^iShabhadvajam | nR^ityanti cha visheSheNa rudraprItyarthamudyatAH || 11b-13 bhrUkShepairakShavikShepairmukhAnnayanasUchakai | hastavinyAsayogaishcha pAdaghAtaishcha bhAgataH || 11b-14 nR^ittaM kurvatsu vipreShu shivasya pramukhe tadA | saptame.ahani madhyAhne prodbhUtaM mahadadbhutam || 11b-15 teShAmeko dvijendrastu vedavedA~NgapAragaH | unmatta iva saMjaj~ne sATTahAsaH punaH pumaH || 11b-16 divyaM nR^ittaM samAlebhe divyaM geyaM tathaiva cha | mAhesvareNa bhUtena samAviShTo vimohitaH || 11b-17 vismitAH sarva evAsaMstasminsadasi ye sthitAH | sa cha vai divyanR^ittante devAveshI vacho.abravIt || 11b-18 asminmuhUrte kailAsAdAgataH parameShThinaH | shAsanaM samupAdAya mUrdhnA sarvajagatguroH || 11b-19 vartamAnaM pashUnAM cha gopAlAnAM cha saMkaTam | vane nivasatAM j~nAtvA prANinAM cha mahadbhayam || 11b-20 yuShmadarchAvisheShAchcha sauShThavAchcheha karmaNaH | vacho govR^iShabhaktyA cha pashUnAM patirabravIt || 11b-21 sha~NkukarNAshu gatvA tvaM yamunAtIravAsinAm | ArtAnAM brUhi madvAkyaM samAvishya dvijottamam || 11b-22 sarvaprANiShu sarvatra dvAparAnte mahAsuraH | manuShyaloke bhogArthaM dR^iShtvA bandhUnanekashaH || 11b-23 jAtaH kAlaH kalirnAma virochanasuto balI | anujAto baleH pUrvamasurendro mahAbalaH || 11b-24 viShavR^ikShaH kapittho.abhUtkAlindyA dakShiNe taTe | prabhUtaskandaviTapaH khagAmairanupAsitaH || 11b-25 parivArAstamAshritya bahubhR^ityAstadAshrayAH | viShkaNTakino vR^ikShA latA va||yashcha jaj~nire || 11b-26 tasya bhAryAH sapakShAshcha sahasratanayAstathA | gobhUtA vatsabhUtAshcha charanti yamunAtaTe || 11b-27 nirgopA vanagAvastA darpayuktAH savatsakAH | viShavR^ikShasya cha phalamupayu~njanti nirvR^itAH || 11b-28 sa cha dvAdasavarShAnte vR^ikShaH puShpaphalAkulaH | tadA bhavanti rogAshcha tadgandharasamurChitAH || 11b-29 sa tu puShpitamAtreNa bhavetphalayuto drumaH | visR^ijankaTukaM gandhaM vyAdhInAmAkaraM muhuH || 11b-30 purA tadvanamutsR^ijya jIvanti prANino bhayAt | drumANAM cha bhavedvyAdhirvR^ikShAveshasamusthitaH || 11b-31 asminkAle hi gopAlAH prAyashastadvanaM gatAH | gobhiH saha charanti sma te vR^ikShasyAvidUrataH || 11b-32 paryAyAddvAdashAbdAnAmasminkAle kramAgate | vR^ikShashcha puShpaphalavAnkapitthaH samajAyata | atyAsannatayA kaShTamabhUdatranivAsinAM || 11b-33 anyachchAha mahAdevo nandagopasutAvubhau | viShaM cha viShavR^ikShaM cha shaktau shIghramapohitum || 11b-34 itaH paraM vyAdhayashcha na bhavantIha pUrvavat | gAvo gopAshcha jIvantu prasAdAtparameShThinaH || 11b-35 ahaM tatra gamiShyAmi yatrAste parameshvaraH | ambikAkuchakastUripa~NkAM~NkitabhujAntara | ityuktvAveshito vipraH saMj~nAM svAmAptavAMstadA || 11b-36 atha sarve tu gopAlAH saMpraikShanta parasparam | rAmakR^iShNau visheSheNa prekShante sma mudAyutAH || 11b-37 teShAmi~NgitamAkAraM j~nAtvA kR^iShNaH svabAndhavAn | idamAha vacho dhImAnmadhuraM madhurAkR^itiH || 11b-38 shAsanAddevadevasya vayaM sarve viShadrumaM | yAsyAmo gopavR^iddhAshcha tiShThantvatra sabAlakAH || 11b-39 ityuktvA sahasA kR^iShNaH kR^itvA viprAnpradakShiNam | devAlayaM cha taddhImAnprayayau yamunAvanam || 11b-40 saMkarShaNena sahitA yuvAno gopapuMgavAH || siMhanAdaM prakurvantaH kR^iShNasya purato yayuH || 11b-41 muktarogA ganapateH pashchAdAgamanAddhareH | pR^iShThataH sarvagopAlA brAhmaNashcha tamanvayuH || 11b-42 vichinvAnA yathoddiShTaM sarvatra yamunAtaTe | AgnAya tiktaM rUkSham cha durgandhaM ghrANaduHsaham || 11b-43 tamapashyannadItIre prabhUtaM vR^ikShamuchChritam | dUrAdevAmbaratale vanasyopari ketuvat || 11b-44 TakkaiH kuntaiH kuThAraishcha khanitrairaparairddR^idhaiH | ChittvA te tadvanaM ghoramatidurvedamAyasaiH | drumavallIlatArUpairdAnavairabhirakShitam || 11b-45 viShavR^ikShAMshcha tAMshChitvA tAvubhau rAmakeshavau | jagmatustasya vR^ikShasya samIpaM prANividviShaH || 11b-46 tau taM dadR^ishaturdaityaM vR^ikShabhUtamavasthitam | triMshadvyAmAyataskandhaM tadardhapariNAhinam | atyuchChritaM mahAshAkhaM sarvaprANinirAshrayam || 11b-47 tau samIkShyAshu gahane savatsA madagarvitAH | adR^iShTamAnuShAH pUrvaM gAvastasthuH kutUhalAt || 11b-48 tAvubhAvapi saMprekShya rAmakR^iShNau viShadrumam | pakvairapakvairbAlaishcha sarvataH saMvR^itaM phalaiH || 11b-49 saMrabdhau kAShTapAShANaiH shAtayAmAsatuH phalam | uchChritya bAhU vipulau nirbhujya dashanachChadam || 11b-50 vikShepaM chakratuH khaNDaiH kAShThAnAamashmanAmapi | phalAnyashAtayatkR^iShNo hastAbhyAM kAShThasha~NkubhiH || 11b-51 hastagrAhyAnanekAMshcha kAShThAnpAShANasaMchayAn | pradaduH satvarA gopAstayorhasteShu sarvataH || 11b-52 udyabhyAhatya tairevamUrdhvavaktrAvubhAvapi | phalAni kumbhamAtrANi pAtayAMchakratuH kShitau || 11b-53 tau bR^ihadbhiH samAghnantau bahushAkhAsvanekadhA | pAtyamAnaiH phalaishchaiva chakratustumulaM svanam || 11b-54 gopAshcha neduH saMhR^iShTA nedatustau cha siMhavat | phalashAtanajashchAsIdekIbhUto mahAravaH || 11b-55 tAshcha gAvo bhR^ishodvignA AsuraM bhAvamAshritAH | dR^iShTavantyashcha shR^iNvantyaH prAgadR^iShTashrutaM vane || 11b-56 ghorA bhayAnakA gAvaH savatsAstAnabhidrutAH | nihantuM nishchitA bhUtvA gopAlAnabhisaMgatAH || 11b-57 dantairviShANaiH pAdaishcha |A~NgUlairmastakaiH khuraiH | samAhatya nijaghnustAnsakR^iShNamusalAyudhAn || 11b-58 hanyamAnA vane gopAH pasubhirbhImavikramaiH | ashaknuvantaste tatra viprajagmurdisho dasha || 11b-59 humbhAravAshcha nAdAshcha cheShTAshcha vividhA guNAH | yathA syuH saurabheyANAM na santyAsAM tathA kvachit || 11b-60 gavAM bhAvochitaH kR^iShNastatsarvamupalakShya cha | svayaM cha gopo medhAvI bAlo.api nipuNaH sadA || 11b-61 vij~nAya dAnavagaNaM tato gorUpadhAriNam | AkArairi~NgitairyuktyA nishchitaH sa tu buddhimAn || 11b-62 tasminmuhUrte chatvAro vatsabhUtAH kaleH sutAH | samAghnansahasA kR^iShNaM lalATaishcharaNaiH khuraiH 11b-63 sa tIkShNamAhataH kR^iShNo vatsaistairvItasaMbhramaH | hastAbhyAmabhijagrAha saMhatAnvAtaraMhasaH || 11b-64 teShAM balena vij~nAya teShu hastagateShu cha | daityA niHsaMshayamiti harirnishchitavAnayam || 11b-65 tatkShaNAdavichAryaiva prArabdhaM kAryamAtmanaH | ekaikameShAM chikShepa pAdAnsaMgR^ihya lIlayA | dakShiNena kareNaiva gruhItvA chetarAnapi || 11b-66 evaM vatsairabhighnantaM sarve vatsA visShadrumam | kR^iShNaM dR^iShTvAbhyadhAvanta visR^ijyAnyAnvimarditum || 11b-67 tAnsarvAnekahastena saMdhArya sa mahAdyutiH | apareNAhanadvatsairuchChritya balavAndrumam || 11b-68 tataH saMbhUya te vatsAH sarvatashcha samAdravan | samAhananta saMrabdhAH pAdairdantaishcha mastakaiH || 11b-69 tAnhatvA balavAnkR^iShNaH pAdajAnvaM sakUrparaiH | vidhUyApAtayadbhUmau svakAryamanutasthivAn || 11b-70 nR^ityanniva babhau kR^iShNa kurvannabhinayakriyAm | sharIreNa samagreNa kR^iShNaH kamalalochanaH || 11b-71 tenotsR^iShTaishcha tairvatsaiH sAravadbhiranekadhA | babha~njurvR^ikShashAkhAstaM hanyamAnA balIyasA || 11b-72 ugramuchchaistaraM bhUyo vatsadrumasamAgame | prAdurAsAtikaTukam tanmahAbhairavaM ravam || 11b-73 vR^ikShashAkhAvibhinnA~NgAH kAleyAste mahAsurAH | petuH prithivyAM svairdehaiH shavabhUtA mahAsurAH | phalaishcha sahitAH shAkhAH shAkhAbhiH sahitAH shavAH 11b-74 tatrAsIdrudiraklinnA bhUmiH kiMchitkShaNAntare || 11b-75 tasminkolAhale vR^itte gAvastadvatsamAtaraH | abhipetuH samudvignAH sarvAstA yatra te sthitAH || 11b-76 tA ApatantIrevAdau balavAnrohiNIsutaH | bhartsayankAShTadhAtaishcha bhrAmayansarvatodisham || 11b-77 hanyamAnAnsutAndR^iShTvA prAgadR^iShTashrutena cha | mahAraveNa sodvignAH svayaM chApi bhR^ishAhatAH || 11b-78 tAH samuchChritalA~NgUlAH stabdakarNashirodharAH | bhayAd~nchitalomAno vivishuH sarvato vanam || 11b-79 asurAH pashavastAsAmanvayo niShphalo bhuvi | adhyApi saMcharantyeva mahAraNye janAvR^ite || 11b-80 December 7, 2008 11c (pp. 51-54) vaishaMpAyana uvAcha atha dAmodaraH shIghraM hastaprAptA~NgasaMhatim | dikShu sarvAsu vatsAnAM kShipanvR^ikShe babha~nja ha || 11c-1 ubhAbhyAmapi hasthAbhyAM yugapachcha pR^ithakcha saH | ekagrAhaishcha bahubhistairvatsairvR^ikShamAhanat || 11c-2 kShipyamANaistato vR^ikSho vatsairbhagno.atha viShNunA | sAravanto hatA vR^ikShA vatsAshcha nihatAstathA || 11c-3 asheShamevA vatsAnAM kShayaM nItvA janArdanaH | nanAda siMhavatkR^iShNaH saMkarShaNasahAyavAn || 11c-4 samAsanna sharIrAste shavabhUtAshcha dAnavAH | sarvato viShav^RikShasya sherate dharaNItale || 11c-5 dAruNaishcha vapurbhistairbhagnaira~NgairanekadhA | AplutA rudhiraugheNa virejurvismayAvahAH || 11c-6 dR^iShtvA tatkarma kR^iShNasya vismitAstatra ye stithAH | asAdhyaM sumahatkAryaM kR^itvA kR^iShNo vyavastithaH 11c-7 atha pUrvajamAmantrya kR^iShNaH kamalalochanaH | seShaM vR^ikShaM samunmathyA gopAlairdahatsaha || 11c-8 viShakaNTakino vR^ikShAstatra ye tAnvyanInashat | tato va||yashcha bhUyiShTA ye cha gulmAstadAshritAH 11c-9 ChittvA saMgrihya tAnsarvAnbhagno yatra viShadrumaH | tatra parvatavadrAshiM kR^itvAgniM samupAnayat || 11c-10 samUlaskandaviTapaM viShavR^ikShamasheShataH | adahatpatitaiH sArdhaM phalaiH puShpaiH shavaistathA || 11c-11 adahattadvanaM sarvaM saparvatamahAdrumam | bhUyiShTaM grIShmakAle tu shuShkaparNatR^iNolapam || 11c-12 bhasmAvasheShaM saMdahya shAnte tasminvibhAvasau | AkAshAtpuShpavR^iShTishcha papAta dharaNitale || 11c-13 vavau vAyuH sukhasparshaH prashAntamabhavadrajaH | devaduMdubhayo nedurnIrujaM chAbhvadvanam || 11c-14 tato rAmashcha kR^iShNashcha pUjyamAnau mudA yutau | gopAlairbrAhmaNaiH sArdhaM pratiyAtau mahAvanAt || 11c-15 samUlaghAtaM saMdahya siddhArthAstaM mahAdrumam | gopAlAH kR^itakarmANashchakruH siMhadhvanIm muhuH || 11c-16 pravishya yamunAM gopA jalakrIDAstvanekashaH | sakR^iShNA gopamukhyAshcha chakrurnityavihAriNa || 11c-17 jalavAdhyAnnanekAni vAdayantaH parasparam | chakruH shikShAvisheShAMshcha vyAyAmAMshcha jalAshrayAn || 11c-18 nR^ityantaH praharantashcha gAyanto gopadArakAH | Ali~NgantaH pramuditA la~NghayantaH parasparam || 11c-19 yuddhamArgaM cha saMvyUhya chakruryuddhakramaM muhuH | jalagUDhasharIrAste cherurnadyAmadhogatAH || 11c-20 antashchopari toyasya rAmakR^iShNau mudA yutau | prashasyamAnau gopAlaiH svAmitvamupajagmatuH || 11c-21 athAparAhnasamaye visheShitajalakriyau | samutteraturIshau tau sayUthAviva yUthapau || 11c-22 nandagopaniyogena tatrAsIdpUrvameva hi | parikalpitamannAdyaM putrayorutsave sati || 11c-23 tatastasya niyogAchcha siddhamAhAramAhR^itam | nyavedayaMshcha tatraiShAM gopanAryaH sadArakAH || 11c-24 tatra tau vimale vastre paridhAya svalamkR^itau | Ajahrurashanam bhR^iShTamamR^itaM vibudhA iva || 11c-25 bhakShyaM bhojyaM cha peyam cha vidhivatvya~njanAnvitam | AhR^ityAchamya tatraiva kaMchitkAlaM vishashramuH || 11c -26 tatra ma~NgalasaMyuktAH shakunA yamunAtaTe | shivAshcha lokasidddhyarthaM shivA vAcho vavAshire || 11c-27 tata uthAya gopAlAH svadeshAnprati niryayuH | goniveshaM mudA yuktAH sAyAhne vItakalmaShaH || 11c-28 nR^ityanta prahasantashcha dhAvantashcha parasparam | Ali~NgantaH pramuditA la~NghayantastathApare || 11c-29 sabhrUvilasitAM vINAM vAdayantastathApare | pratiyAtAH sukhaM gopAH sukaNThA madhurasvarAH 11c-30 paTahAnAM ninAdashcha veNuvINAvimishritaH | samantataH prAdurAsItkR^ito gopairmudAnvitaiH || 11c-31 evaM sambhUtamatulaM shabdaM kurvankumArakAH | praharShamatulaM labdhvA bhejire vAsameva te || 11c-32 December 7, 2008